آلودگی هوا؛ عامل مرده‌زایی و سقط‌های ناخواسته در ایران

کارشناسان هشدار می‌دهند که آلودگی هوا، به‌ویژه ناشی از استفاده گسترده از مازوت در نیروگاه‌ها و صنایع، سلامت مادران و جنین‌ها را به‌طور مستقیم تهدید می‌کند. این تهدید خاموش و پنهان، یکی از جدی‌ترین چالش‌های سلامت زنان باردار در ایران است که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

بر اساس داده‌های سامانه ملی باروری سالم، از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ۱۵ آذر، ۶۸۳ هزار و ۶۱۵ زایمان در ایران ثبت شده و هم‌زمان ۵۰ هزار و ۷۴۴ مورد سقط جنین گزارش شده است. کارشناسان می‌گویند آلودگی هوا و به‌ویژه مازوت‌سوزی، «متهم ردیف اول» این فاجعه خاموش هستند.

پژوهش‌های علمی پرشمار نشان می‌دهند که تماس با آلاینده‌های هوا در دوره بارداری با افزایش خطر سقط جنین و مرده‌زایی همراه است. مطالعات مختلف نشان داده‌اند که آلودگی‌های معمول شهری مانند ذرات معلق ریز (PM₂.۵ و PM₁₀)، دی‌اکسید نیتروژن، دی‌اکسید گوگرد، و منوکسید کربن می‌توانند احتمال از دست رفتن جنین و سقط خودبه‌خودی را افزایش دهند، به‌ویژه در ماه‌های نخست بارداری و در دوره‌هایی که آلودگی شدیدتر است. این یافته‌ها بر اساس تحلیل‌های داده‌های بالینی و بررسی‌های جمعیتی هستند که ارتباط معنی‌دار بین سطوح بالای آلاینده‌های هوا و نتایج نامطلوب بارداری را نشان داده‌اند.