بهزاد احمدی نیا

رفراندوم، توهم یا دموکراسی؟

رفراندوم، توهم یا دموکراسی؟ بهزاد احمدی‌نیا واژه رفراندوم یا همه‌پرسی چند دهه‌‌ست که در ادبیات سیاسی و اجتماعی ایران جای خود را باز کرده و هر از گاهی گروه یا فرد سیاسی‌ای به شکلی به آن ارجاع می‌دهد. محور تمام این ارجاع‌ها، اثبات حقانیت و مشروعیت است کما اینکه مقامات و طرفداران جمهوری اسلامی به همه‌پرسی ۱۲ فروردین سال ۱۳۵۸ استناد می‌کنند و رقبا یا مخالفان آنها نیز برای سرنگونی یا تغییرات اساسی در این نظام، با استناد به اصل پیش‌بینی‌شده در قانون اساسی جمهوری‌اسلامی، خواستار برگزاری آن برای تعیین تکلیف خواسته‌های خود یا پیروانشان هستند. پرسشی که در این بین به آن پرداخته نشده این است که اصولا وجود و برگزاری رفراندوم چه نسبتی با دموکراسی دارد؟ و مهم‌تر از آن اینکه برگزاری رفراندوم چه شرایطی را می‌طلبد؟ به‌عنوان مثال درباره چه موضوع‌هایی، تحت چه شرایطی، با چه مکانیزمی و توسط چه کسی باید انجام شود. در این نوشتار تلاش می‌کنم بدون طولانی...

ادامه مطلب

اقتصاد

راز عقب ماندگی سیاسی و اقتصادی حکمرانی‌ها

راز عقب ماندگی سیاسی و اقتصادی حکمرانی‌ها جامعه باز: یافته‌های پژوهشگرانی همچون فرانسیس فوکویاما نیز نشان می دهد اغلب کشورهایی توانسته‌اند در عرصه اقتصاد، سیاست و توسعه پایدار موفق باشند، که نخست درک عمیقی از «هویت ملی و فرهنگی» را شکل داده‌اند. به باور فوکویاما کارکرد «هویت ملی» منجر به «امنیت فیزیکی»، «توسعه اقتصادی»، «بالا رفتن کیفیت حکومت‌ها»، «افزایش اعتماد در جامعه»، کاهش «نابرابری اقتصادی» و در نهایت «ممکن کردن لیبرالیسم و دمکراسی» در یک کشور شود و فقدان «هویت ملی» بالطبع به «جنگ داخلی» آنچنان که در عراق و سوریه اتفاق افتاد، به افزایش «فساد سیستماتیک» آنچنان که در افغانستان، ایران و عراق رخ داد، به شکست «توسعه اقتصادی و سیاسی» آنچنان که در ایران شاهد آنیم، خواهد انجامید. از این منظر است که کشورهای پادشاهی مشروطه در جهان بهترین کیفیت دموکراسی، توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی را در جهان مدرن رقم زده‌اند. چون توانسته اند ضمن حفظ هویت تاریخی فرهنگی خود، سیستم سیاسی خود را نیز مدرن و...

ادامه مطلب

پادشاهی مشروطه

راستی آزمایی ادعای «پادشاهی مشروطه» نمادی از دیکتاتوری‌

راستی آزمایی ادعای «پادشاهی مشروطه» نمادی از دیکتاتوری‌ بهزاد احمدی‌نیا   در مباحث سیاسی مطرح در جامعه، زمانی که سخن از تغییر نظام سیاسی به میان می‌آید، یکی از گفتمان‌های پرطرفدار این روزها، سلطنت مشروطه است. در سوی مقابل، مخالفان این سیستم حکومتی با استناد به گذشته‌ی ایران مدعی هستند که پادشاهی یک نظام دیکتاتوری و خودکامه است که نشانی از دموکراسی ندارد. پرسش این است که این ادعا تا چه اندازه درست است؟ دانشنامه‌ی بریتانیکا سلطنت مشروطه را اینگونه تعریف کرده است: «پلی بین خودکامگی و دموکراسی، شکلی از خودکامگی که در آن پادشاه قدرتش را به نهادهای مردمی و انتخابی تنفیذ می‌کند تا مشق دموکراسی کند. در این نوع از حکومت، قدرت مطلقه وجود ندارد و پادشاه بسته به نوع قانون اساسی می‌تواند رئیس غیر رسمی دولت یا فقط نمادی از رهبری باشد. دیگر نهادهای قدرت شامل قانونگذاری و قوه قضائیه براساس قانون اساسی مجزا خواهند بود.» نمونه‌های مختلفی از پادشاهی مشروطه در جهان امروز...

ادامه مطلب

راستی‌آزمایی ادعای عضو شورای مرکزی حزب موتلفه: «ولایت فقیه هم دموکراتیک است و هم ارزش‌های الهی را در بر می‌گیرد»

راستی‌آزمایی ادعای عضو شورای مرکزی حزب موتلفه: «ولایت فقیه هم دموکراتیک است و هم ارزش‌های الهی را در بر می‌گیرد»

راستی‌آزمایی ادعای عضو شورای مرکزی حزب موتلفه: «ولایت فقیه هم دموکراتیک است و هم ارزش‌های الهی را در بر می‌گیرد»   محمدکاظم انبارلویی عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اواخر فروردین‌ماه ۱۴۰۱ در گفت‌وگو با خبرنگار گروه سیاسی خبرگزاری فارس، با بیان اینکه «ولایت فقیه هم دموکراتیک است و هم ارزش‌های الهی را در برمی‌گیرد»، گفت: «ولایت فقیه ولایت داناترین، شجاع‌ترین و مدیرترین فرد بر جامعه است که از طریق مردم انتخاب می‌شود و دموکراسی لیبرال را زیر سؤال می‌برد». آیا این ادعا درست است و «ولایت فقیه دموکراتیک» است؟ ولایت فقیه در تعریف «فقه شیعه» یعنی «رهبری سیاسی جامعه اسلامی به‌وسیله فقیه عادل و با تقوا و دارای شرایط لازم رهبری». از منظر این فقه در زمان غیبت آخرین امام شیعیان یا همان مهدی موعود، فقیه عادل و با کفایت باید سرپرستی و زمامداری جامعه اسلامی را به عهده بگیرد. نظریه سیاسی ولایت فقیه توسط روح‌الله خمینی مطرح و پس از انقلاب ۵۷ در ساختار...

ادامه مطلب

روز جهانی دموکراسی

روز جهانی دموکراسی

روز جهانی دموکراسی   سازمان ملل متحد پانزدهم سپتامبر/ ۲۴ شهریور را "روز جهانی دموکراسی" اعلام کرده است دموکراسی در لغت یعنی "حکومت مردم" هرچند فرمانده سپاه حضرت سیدالشهدا استان تهران آبان ماه سال پیش گفته بود:  ایران بهترین نظام دموکراسی جهان را در اختیار دارد و دموکراسی در آمریکا فقط شعار است. اما واقعیت را ما مردم بهتر می‌دانیم و درک می کنیم.  به‌طور نمونه توماج صالحی رپری که تنها به خاطر ابراز عقیده بازداشت است. یه نمونه کافی است که نشان می دهد حکومت جمهوری اسلامی غیر دموکراتیک است.   اما حکومت دموکراتیک جمهوری است یا پادشاهی؟ هم حکمرانی های پادشاهی و هم جمهوری می توانند حکومت دمکراتیک باشند. برطبق برآورد اکونومیست نروژ بهترین حکمرانی دموکراسی را داراست که نظام پادشاهی مشروطه دارد دومین کشور ایسلند است که نظام جمهوری دارد. در آسیا هم ژاپن با ساختار پادشاهی مشروطه یک دموکراسی کامل شناخته می شود چین، ایران، سوریه و روسیه هم بعنوان جمهوری های اقتدار گرا شناخته می شوند پس آنچه در دموکراسی مهم...

ادامه مطلب