دلار تحریم

مثلثی برای پول‌سازی: دلار، تحریم، بازار ارز

مثلثی برای پول‌سازی: دلار، تحریم، بازار ارز بهزاد احمدی‌نیا در هفته‌های گذشته مانند رویه‌ای که در سال‌های اخیر برای ما آشنا شده، خبرهایی از آزادسازی و بلوکه شدن دلارهای حاصل از صادرات ایران در عراق و دیگر کشورها منتشر شد. خبرهایی که مانند همیشه نوسان‌هایی را در قیمت دلار و یورو در بازار ارز ایران ایجاد کرد اما این زلزله‌های کوچک و بزرگ مقدمه‌ی آتشفشانی نشدند؛ پرسشی که برای بسیاری ممکن است ایجاد شود این است که اگر این اخبار واقعیت دارند پس چرا آثارشان طولانی نیست و اگر واقعیت ندارند چرا بانک مرکزی و دولت مستقیما اقدام به انتشار آنها می‌کنند؟ در یکی از تازه‌ترین اظهارات، دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و  عراق رسما گفته که بانک مرکزی عراق از هرگونه انتقال ارز به ایران جلوگیری مي‌کند. از سوی دیگر، چند ماه پیش از این نیز مقامی با همین عنوان(!) اعلام کرده بود که میزان بدهی عراق به ایران به ۱۸ میلیارد...

ادامه مطلب

تحریم نفتکش

قوطی‌های میلیون دلاری ایران

قوطی‌های میلیون دلاری ایران بهزاد احمدی‌نیا شبیه قوطی کنسرو بود. کنسروی که روی آتش گذاشتی و منفجر شده است. محتوای نداشته‌اش که از دست رفته اما به‌سختی می‌شود تشخیص داد ماهیت اصلی آن چه بوده است. روی بدنه‌اش نوشته شده Pablo، و متعلق به شرکتی در جزایر مارشال است. از هر طرف که نگاهش می‌کنی مشخص است که حداقل چند ده میلیون دلار می‌ارزد. پس از اینکه یک دور به دورش بچرخی می‌توانی حدسی بین کشتی فله‌بر و نفتکش داشته باشی. بله پابلو یک نفتکش بود. نفتکشی که دو هفته پیش در دریای چین منفجر شد و ستونی از دود غلیظ را تا کیلومترها دورتر به چشم‌انداز افزود. پابلو و سرگذشت غم‌انگیز حداقل ۳ تن از خدمه‌اش که با دود به آسمان رفتند تنها نوک کوه یخی عظیم از هزینه‌هایی‌ست که جمهوری اسلامی و تحریم روی دست منابع ملی ایران گذاشته‌اند. این نفتکش ۲۶ساله بیمه نداشته، فرستنده‌اش خاموش بوده و حین عملیات جوشکاری...

ادامه مطلب

اینترنت

راستی‌آزمایی ادعای ایرنا درباره‌ی نفوذ ۱۳۷درصدی اینترنت در ایران

راستی‌آزمایی ادعای ایرنا درباره‌ی نفوذ ۱۳۷درصدی اینترنت در ایران بهزاد احمدی‌نیا خبرگزاری ایرنا در خبری مدعی شد با عبور کاربران اینترنت در ایران از مرز ۱۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار، ضریب نفوذ اینترنت در کشور به ۱۳۷درصد رسیده است. این بدان معنی‌ست که به‌ازای هر ایرانی ۱/۳۷ نفر از اینترنت استفاده می‌کنند. نخستین پرسش این است که چگونه در کشوری که ۸۵ میلیون نفر جمعیت دارد، ۱۱۶ میلیون کاربر وجود دارد اما برای راستی‌آزمایی این ادعا کافی‌ست تعریف ضریب نفوذ، کاربرد آن و تعریفی که دولت ایران از کاربر اینترنت دارد را بدانیم تا مشخص شود مشکل این اعداد چیست؟ ضریب نفوذ یک عبارت تجاری‌ست که در بازاریابی و بازارسنجی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای محاسبه‌ی آن باید ابتدا تعریف کرد که گزاره‌ای که می‌سنجیم شامل چه کسانی می‌شود و سپس عدد به‌دست آمده را بر کل جامعه‌ی مورد بررسی تقسیم کنیم. تعریف کاربر اینترنت در نقاط مختلف دنیا متفاوت است. در سال ۲۰۰۰ (۲۳...

ادامه مطلب

عربستان و ایران

دستاوردهای عربستان از رفع کدورت با ایران

دستاوردهای عربستان از رفع کدورت با ایران منبع: العربیه مترجم: بهزاد احمدی‌نیا در واپسین روزهای اسفند ۱۴۰۱ خبر امضای توافق از سرگیری روابط میان ایران و عربستان منتشر شد؛ خبری که هم خودش ناگهانی بود و هم اقدامات شتابانی که پس از آن آمد موجب شگفتی ناظران بیرونی شد چرا که دو کشور در پی حمله‌ی نیروهای حامی علی‌خامنه‌ای به سفارت عربستان، به‌مدت ۷ سال روابط دیپلماتیک نداشتند. در زمان امضای چنین توافق‌های دیپلماتیک مهم، مرسوم است که طرف‌ها فکت‌نامه‌هایی از دستاوردهای خود را به‌صورت رسمی منتشر کنند اما از آنجا که جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی عربستان سعودی در زمره‌ی کشورهای دموکراتیک نیستند، چنین متنی منتشر نشد و به‌جای آن وب‌سایت العربیه نگاهی به دستاوردهای عربستان از این توافق داشته است. توافقی به وسعت خاورمیانه طی سال‌های اخیر، عربستان سعودی حرکتی شتابان به‌سوی تغییر را آغاز کرده اما آنچه طی دو ماه اخیر به دست آمده شاید اهمیتی معادل تمام این سال‌ها داشته باشد. توافق...

ادامه مطلب

قیمت بنزین

راست‌ و دروغ‌های قیمت بنزین

راست‌ و دروغ‌های قیمت بنزین بهزاد احمدی‌نیا جمع‌آوری کارت‌های سوخت پمپ‌بنزین‌ها که برای سوخت‌گیری به قیمت آزاد استفاده می‌شد آغاز شده و زمزمه‌های افزایش بهای بنزین به نرخ‌های بسیار بالاتر نیز رنگ و بوی جدی‌تری به‌خود گرفته است. در این میان دلایل و آمارهایی که برای این اقدامات ارائه می‌شوند همگی یا ساختگی یا شبه‌برانگیز هستند و دلایل اصلی نیاز به این اقدام پنهان نگه‌داشته می‌شود. در این نوشتار به اختصار پیدا و پنهان و الزامات قیمت سوخت در ایران را شرح می‌دهم. آمارهای دوپهلو از قاچاق سوخت اواخر فروردین ۱۴۰۲ خبرگزاری تسنیم، وابسته به بسیج به نقل از شرکت ملی پخش و پالایش اعلام کرد که روزانه ۵۰ میلیون لیتر سوخت از کشور قاچاق می‌شود. این نوشتار مدعی شد که برای این قاچاق از کارت‌های سوخت آزاد که در اختیار پمپ‌بنزین‌هاست استفاده می‌شود در حالی که با دو دلیل ساده می‌توان مشخص کرد این ادعا کذب است. نخست اینکه مجموع تولید بنزین و گازوئیل...

ادامه مطلب

خاموشی

راستی آزمایی ادعای مدیرکل توزیع برق تهران: برای عبور بدون خاموشی در تابستان برنامه داریم

راستی آزمایی ادعای مدیرکل توزیع برق تهران برای عبور بدون خاموشی در تابستان برنامه داریم بهزاد احمدی‌نیا کامبیز ناظریان، مدیرعامل توزیع برق تهران بزرگ در جمع خبرنگاران ضمن ادعای کاهش مصرف برق خانگی در سال گذشته، گفت: «۱۴۲ برنامه برای جلوگیری از خاموشی در تابستان ۱۴۰۲ طراحی شده و با وجود آن در ماه‌های آینده خاموشی برق نخواهیم داشت.» راستی‌آزمایی این سخنان چندان دشوار نیست چراکه خود او در مصاحبه‌اش تأیید کرده که کاهش مصرف خانگی در سال گذشته با همکاری مشترکان و صرفه‌جویی مردم همچنین مشوق‌های نقدی ممکن شده، پس دولت اقدام معنی‌داری مانند افزایش توان تولید برق، تعمیر و نوسازی شبکه انتقال یا بهینه‌سازی لوازم پرمصرف را انجام نداده است. نخستین تردید درباره‌ی این سخنان در پاراگراف بعدی اظهارات او نمایان می‌شود که گفته: «باوجود کاهش مصرف خانگی، در سال گذشته ۰/۳ درصد افزایش مجموع مصرف را شاهد بودیم.» همزمان مدیرعامل توانیر نیز در سخنانی با اشاره به کاهش مصرف برق در سال...

ادامه مطلب

دلار ترکیه

دلارهایی که جمهوری اسلامی به ترکیه هدیه می‌دهد

دلارهایی که جمهوری اسلامی به ترکیه هدیه می‌دهد بهزاد احمدی‌نیا قیمت ارز و به‌ویژه دلار در بازارهای ایرانی علی‌رغم انواع توافق‌های سیاسی و وعده‌های بین‌المللی هنوز نتوانسته ۵۰ هزار تومان را بشکند. بهایی که نمایانگر مشکلات بغرنج حکومت در تأمین اسکناس ارز و تجارت با جهان بیرون است و به‌طور مستقیم بر زندگی بیش از ۸۰ میلیون نفر ایرانی اثر منفی می‌گذارد. در چنین شرایطی ارسال کردن ارز کشورهای دیگر اقدامی فراتر از نابخردی بلکه خیانت ملی محسوب می‌شود اما چه زمینه‌هایی و به چه شکلی چنین جریان پولی را رقم می‌زنند و اصل ماجرا از چه قرار است؟ پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی در اواخر نوروز ۱۴۰۲ اعلام کرد که روزانه ۱۵۰۰ پرواز در کشور هدایت شده‌اند و یک پل هوایی ۴۰ پرواز در هفته بین ایران و ترکیه برقرار شده است. در همین خبر تعداد مسافران بازدید کرده از اصفهان طی نوروز و براساس آمار فرودگاهی (شامل مسافران...

ادامه مطلب

اقتصاد

مدیریت اقتصاد با محدودیت‌های دستوری، از شعار تا واقعیت

مدیریت اقتصاد با محدودیت‌های دستوری، از شعار تا واقعیت براساس گفته‌هایی از مهدی پازوکی، فرهاد دژپسند و احمد پورفلاح گردآوری و تدوین: بهزاد احمدی‌نیا سال ۱۴۰۲ نیز مانند بسیاری از ۴۴سال اخیر با اعلام محدودیت‌های دستوری برای امور اقتصادی به بهانه‌ی کنترل فساد و مشکلات دامنگیر ایران آغاز شد. نخستین محدودیت، شامل خرید اسکناس‌های ارز شد. بنابر قانون جدید، شهروندان فقط با داشتن حساب پس‌انداز ارزی می‌توانند اسکناس از بانک بخرند. ارز خریداری شده باید حداقل ۵ روز در حساب بماند و پس از آن برای برداشت باید ۵ درصد کارمزد پرداخت کنند. این حساب هم باید حداقل ۶ ماه باز باشد و برا باز ماندن باید حداقل ۱۰۰ دلار/یورو در آن موجودی وجود داشته باشد. دومین محدودیت نیز نصیب ربع سکه بهار آزادی شد. شهروندان از این پس به ازای هر کارت ملی می‌توانند حداکثر ۵ ربع سکه در سال خریداری کنند. فارغ از اینکه تا چه اندازه مردم و خریدهای عمومی این دو کالا...

ادامه مطلب

خوراک پتروشیمی

راستی آزمایی ادعای دولت مبنی بر تغییر قیمت خوراک پتروشیمی برای کنترل قیمت ارز و تورم

راستی آزمایی ادعای دولت مبنی بر تغییر قیمت خوراک پتروشیمی برای کنترل قیمت ارز و تورم بهزاد احمدی‌نیا دولت ابراهیم رئیسی در بودجه سال ۱۴۰۲ نرخ خوراک پتروشیمی‌ها را ۷هزار تومان به ازای هر مترمکعب گاز و با تسعیر دلار ۲۸۵۰۰ تومان تعیین کرده و مدعی‌ست این اقدام در راستای حفاظت از منافع ملی و کاهش قیمت ارز و تورم است. برای بررسی این ادعا، باید نرخ جهانی گاز و محصولات پتروشیمی و همچنین سازوکار فروش محصولات و بازگشت ارز به خزانه کشور را مقایسه کنیم تا ببینیم اصولا چنین تغییری اثرات مورد ادعا را دارد یا خیر؟ براساس دفاعیه‌ای که خود خبرگزاری جمهوری اسلامی منتشر کرده، این قانون پر از تنافض و در عمل به سود پتروشیمی‌ها خواهد بود. دلیل ساده و نخستین این امر این است که نرخ گاز تعیین شده اگرچه به ظاهر دو برابر قیمت روز هاب آمریکاست اما ثابت خواهد بود و به ریال محاسبه می‌شود در صورتیکه نرخ محصولات...

ادامه مطلب

تورم

راستی‌آزمایی سخنان میرکاظمی: اگر جدی عمل کنیم می‌توانیم تورم را به زیر ۳۰ درصد برسانیم

راستی‌آزمایی سخنان رییس سازمان برنامه و بودجه اگر جدی عمل کنیم می‌توانیم تورم را به زیر ۳۰ درصد برسانیم بهزاد احمدی‌نیا مسعود میرکاظمی رییس سازمان برنامه و بودجه در اظهارنظری مدعی شد اگر دولت جدی عمل کند و عوامل تورم‌زا را کاهش دهد می‌تواند تورم را به کمتر از ۳۰ درصد کاهش دهد. وی بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی و تکالیف دیکته شده به بانک‌ها را نیازمند کاهش دانست و مدعی شد حذف ارز ترجیحی موجب کنترل تورم شده است. بررسی عوامل تورم‌زا در اقتصاد ایران و ادعاهای میرکاظمی، مجموعه سخنان او را با چالش روبرو می‌کند. تورم به دو دلیل عمده ایجاد می‌شود، نخست رشد نقدینگی بدون پشتوانه تولید و دیگری برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا در بازار؛ این دو دلیل خود زیرمجموعه‌هایی دارند که افزایش بدهی‌های دولت به بانک مرکزی و بانک‌ها به بانک مرکزی (رشد پایه پولی) یکی از مهم‌ترین آنهاست. برای کنترل تورم نیز راه‌حل‌هایی برمبنای همین عوامل وجود دارند. افزایش...

ادامه مطلب