Related Posts
06
خرداد
نقش «اراده مردم» در موفقیت جنبشها
نقش «اراده مردم» در موفقیت جنبشها
برخی اعتراضها تنها به خاطر «اراده مردم» موفق یا ناموفق نمیشوند؛ مسئله پیچیدهتر از آن است. در علوم سیاسی، چیزی به نام «ساختار فرصت سیاسی» وجود دارد. یعنی شرایطی که تعیین میکند یک جنبش شانس پیروزی دارد یا نه.
اول، شکاف در حلقه قدرت. وقتی درون حکومت اختلاف ایجاد میشود، سرکوب یکپارچه سختتر میشود و فضای مانور برای معترضان باز میشود. دوم، اقتصاد. بحرانهای مالی، تورم یا بیکاری بالا، هزینه نارضایتی را برای مردم پایین میآورد و همزمان ظرفیت دولت برای کنترل را کاهش میدهد.
سوم، فشار خارجی. تحریمها یا حمایتهای بینالمللی میتوانند توازن قدرت را تغییر دهند، هرچند همیشه تعیینکننده نیستند. و چهارم، ظرفیت دولت. دولتهای ضعیف یا فرسوده، توان سرکوب و مدیریت بحران را از دست میدهند.
در نهایت، اعتراضات در یک خلأ رخ نمیدهند؛ آنها در یک «پنجره فرصت» شکل میگیرند که گاهی باز میشود و گاهی بسته میماند.
30
اردیبهشت
مارپیچ سکوت
«مارپیچ سکوت؛ چرا حکومتها بزرگتر از واقعیت به نظر میرسند؟»
تصور کن در کشوری زندگی میکنی که همهچیز آرام به نظر میرسد. تلویزیون مدام میگوید مردم راضیاند، خیابانها ساکتاند، و مخالفان دیده نمیشوند. هر کسی در تنهاییِ خودش فکر میکند: «شاید فقط من ناراضیام.» اما ناگهان، در عرض چند هفته یا حتی چند روز، همان خیابانهای ساکت پر از معترض میشوند. مردمی که تا دیروز خاموش بودند، یکباره صدایشان شنیده میشود. چه اتفاقی افتاد؟
در علوم ارتباطات، مفهومی وجود دارد به نام Spiral of Silence یا «مارپیچ سکوت». ایدهاش ساده است: انسانها از تنها ماندن و طرد شدن میترسند. برای همین مدام اطرافشان را نگاه میکنند تا بفهمند نظر غالب چیست و اکثریت چگونه فکر میکند. اگر احساس کنند عقیدهشان در اقلیت است، اغلب سکوت میکنند؛ نه لزوما چون نظرشان عوض شده، بلکه چون نمیخواهند منزوی شوند یا هزینه بدهند.
حالا این را در مقیاس یک جامعه تصور کن: میلیونها تن که همزمان...
27
مرداد
فرونشست زمین در ۲۵۴ دشت ایران
فرونشست زمین در ۲۵۴ دشت ایران
«بمب ساعتی» که هر لحظه میتواند منفجر شود
بحران فرونشست زمین در ایران ابعاد نگرانکنندهتری یافته است. بر اساس اعلام سازمان مدیریت بحران کشور، در حال حاضر ۲۵۴ پهنه و دشت ایران زیر تأثیر این پدیده قرار دارند و بیشتر استانهای کشور با درجات مختلفی از فرونشست مواجهاند.
حسین ظفری، سخنگوی این سازمان، روز جمعه ۲۴ مرداد اعلام کرد که میزان فرونشست در مناطق مختلف کشور بین ۲ تا ۱۸ سانتیمتر در نوسان است. او تمرکز روزافزون جمعیت در شهرها، تغییرات اقلیمی، کمبارشیهای مکرر و برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی را از دلایل اصلی تشدید این بحران در سالهای اخیر دانست.
به گفته این مقام، بیشترین فرونشست در استان کرمان، بخشهایی از خراسان رضوی و همچنین در تهران رخ داده است. او هشدار داد که جنوب، جنوبغرب و جنوبشرق تهران به همراه مناطق جنوبی استان، از پرخطرترین نقاط کشور در این زمینه به شمار میروند.
کارشناسان مستقل سالها است...
15
مرداد
تهران در معرض فروپاشی خاموش
تهران در معرض فروپاشی خاموش
هشدارهای جدی درباره فرونشست زمین و سوءمدیریت منابع آبی
با ادامه بحران زیستمحیطی در پایتخت ایران، کارشناسان نسبت به پیامدهای فاجعهبار فرونشست زمین در تهران و سیاستهای نادرست در مدیریت منابع آبی هشدار میدهند. در حالی که بحران کمآبی و قطعی آب در بسیاری از مناطق شهری و روستایی تشدید شده، گزارشها حاکی از آن است که شهرداری تهران همچنان روشهای پرمصرف و ناپایدار آبیاری را دنبال میکند.
محمدابراهیم رئیسی، پژوهشگر اقتصاد آب، با انتقاد از عملکرد شهرداری تهران، اعلام کرده که برای آبیاری فضای سبز، سالانه حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب از منابع آب قناتها، چاههای زیرزمینی و حتی بخشی از آب شرب شهر مصرف میشود. او هشدار داده که ادامه این روند میتواند بحران فرونشست زمین را در تهران تسریع کند. به گفته او:
«همهچیز میتواند نابود شود؛ زمین، جاده، تجهیزات و زیرساختها ممکن است در دل زمین فرو روند.»
فرونشست زمین در تهران، بهویژه در مناطق جنوبی شهر،...
15
اردیبهشت
فرسودگی جمعی، زخم پنهان جامعه امروز ایران
فرسودگی جمعی، زخم پنهان جامعه امروز ایران
✍️مهرناز حاجیعلی
در ایران امروز، آنچه بیش از هر چیز به چشم میآید، نه شور تغییر است و نه خشم آشکار؛ بلکه سکوتی سنگین و خستگی گسترده در جان مردم است. این پدیده که در روانشناسی اجتماعی با عنوان فرسودگی جمعی (Collective Exhaustion) شناخته میشود، وضعیتی است که طی آن یک ملت، در اثر فشارهای مزمن سیاسی، اقتصادی و روانی دچار خستگی ذهنی و اجتماعی، بیاعتمادی عمومی، و نوعی بیحرکتی مزمن میشود.
در پژوهشهایی چون نوشتار "Collective Burnout: An Emerging Phenomenon" (Elisabeth Vanderheiden, 2021)، این مفهوم بهعنوان «از بین رفتن انگیزه جمعی در مواجهه با ناکامیهای تکرارشونده و احساس ناتوانی در ایجاد تغییر» تعریف شده است. در چهرههای خاموش، واکنشهای سرد به فجایع و در مهاجرت بیوقفهی نسلهای جوان میتوان رد این فرسودگی را دید. جامعهای که دیگر نه برای ساختن فردایی بهتر، بلکه صرفا برای تحمل امروز تلاش میکند.
فرسودگی جمعی در ایران، نتیجه طبیعی فشارهای...
15
بهمن
دلار، دامی برای مردم، کامی برای دولت
دلار، دامی برای مردم، کامی برای دولت
«ثبت رکورد تازه» خبری پر تکرار و آشنا در هفتههای اخیر درباره اقتصاد ایران است. همه قیمتها در حال ثبت رکوردهای تازه هستند و سرآمد تمام آنها قیمت دلار و ارز است. آنچه در این بین پرسش برانگیز است، دلایل افت شدید ارزش پول ملی و پیامدها و منافع آن خواهد بود. با پاسخ به این پرسش که کدام رویداد موجب سقوطی با این شدت در اقتصاد ایران شده و آیا این یک سقوط واقعی است یا برای کسب منافع بهصورت ساختگی ایجاد شده؟ میتوان به این جمعبندی رسید که در انتظار چه وضعیتی در آیندهی نزدیک باشیم. از سوی دیگر تب تبدیل سرمایهها و اندوختهها به دلار در میان عامهی مردم با هدف حفظ ارزش داراییها، نیازمند پاسخ دقیق به این پرسش خواهد بود.
نخستین گام در بررسی درستی اقتصادی قیمت دلار، نگاهی به نوسانهای بینالمللی این ارز است. قیمت دلار که همزمان با...
28
دی
۱۲۲ میلیارد دلار درآمد نفت کجاست؟
۱۲۲ میلیارد دلار درآمد نفت کجاست؟
از ژانویه ۲۰۲۱ و روی کار آمدن جو بایدن، جمهوری اسلامی دست کم ۱۲۲ میلیارد دلار از صادرات نفت درآمد داشته است. این در حالی است که جمهوری اسلامی همچنان تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد.
حسین شمخانی، فرزند علی شمخانی، که خود را «هکتور» مینامد، یکی از معاملهگران اصلی رژیم است که نفت ایران را به فروش میرساند.
او امپراتوری خود را از امارات متحده عربی اداره میکند، مرکزی که به دلیل پولشویی، تأمین مالی تروریسم و نقض تحریمها شناخته شده است.
در چهار سال گذشته، نرخ دلار از ۲۴۰۰۰ تومان به ۷۴۰۰۰ تومان رسیده است.
بهای مسکن در همین دوره ۱۲.۸ برابر افزایش یافته است.
میانگین تورم سالانه نیز از ۳۱ درصد به بیش از ۵۰ درصد رسیده است.
بر اساس گزارشهای سازمان شفافیت بینالملل، فساد در ایران افزایش یافته و ایران اکنون در رتبه ۱۴۹ از ۱۸۰ کشور قرار دارد.
در همین حال، نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، اعلام کرده...
16
دی
نفوذ، آسانترن راه مقابله با جنبش (بخش دوم)
نفوذ، آسانترن راه مقابله با جنبش (بخش دوم)
مأموران محرک در خیابان و رسانهها بهانهتراشی میکنند
✍️بهزاد احمدینیا
در بخش نخست شرح داده شد که «نفوذ» کمهزینهترین و مطلوبترین روش دستگاههای سرکوب برای مقابله با حرکتهای اجتماعی است. انواع مختلف نفوذ در سطحهای مختلف یک حرکت اجتماعی نیز معرفی شدند. همچنین برای شما نوشتیم که در پایینترین سطح سرکوب یعنی برخورد با اعتراضات خیابانی، از دو روش نفوذ استفاده میشود. یکی از این دو روش یعنی استفاده از مخبرها بررسی شد و اکنون وارد بخش دوم یعنی مأموران میشویم.
مأموران محرک
واقعیت این است که هر جنبش اجتماعیای با حرکتها و اقدامات مسالمتآمیز آغاز شده و توسعه مییابد اما برای تبدیل شدن به انقلاب (در معنای جامعهشناختی، انقلاب جنبشی پیروز است که ساختارهای سیاسی و اجتماعی را دستخوش تغییرات بنیادی میکند) ناگزیر به تقابل با خشونت سرکوب و ارائهی نیروی اجتماعی و فیزیکی قدرتمندتر از نیروی سرکوب است. در بسیاری از موارد بهترین راه برای...
14
دی
نفوذ، آسانترن راه مقابله با جنبش (بخش نخست)
نفوذ، آسانترن راه مقابله با جنبش (بخش نخست)
✍️بهزاد احمدینیا
ساختن و راهاندازی هر سازهای، چه یک ساختمان باشد و چه یک جنبش اجتماعی، کاری دشوار و زمانبر است. و ویران کردن آن معمولا نیازمند نیرویی بههماناندازه یا حتی بیشتر خواهد بود. در این میان دانش تخریب در تمامی حوزههای مختلف مسئولیت یافتن راههایی برای ویران کردن با کمترین تلاش، هزینه و مشکلات جانبی را برعهده دارد. در حوزهی پدیدههای اجتماعی و بهویژه جنبشها نیز این معادله کاملا صادق است.
در نوشتارهای پیشین، براساس پژوهشهای میدانی و علمی نشان دادیم که سازماندهی و رهبری دو رکن در جنبشهای اجتماعی هستند که بدون آنها امکان موفقیت وجود ندارد. یادآوری این نکته در اینجا ضروری است که این دو رکن با استفاده از ابزرهای مختلف مسئولیت ایجاد همبستگی و یکپارچگی در جنبشها را بر عهده دارند.
بهبیان دیگر، یکپارچگی و همبستگی در بدنهی جنبش، اصلیترین ستون یک حرکت اجتماعی محسوب میشود. یک حرکت اجتماعی هر اندازه...
11
دی
اتاق ایران و چین: ساختار و اهمیت استراتژیک
اتاق ایران و چین: ساختار و اهمیت استراتژیک
اتاق بازرگانی و صنایع مشترک ایران و چین (ICCCI) ممکن است در ظاهر نهادی ساده به نظر برسد، اما نقش مهمی در شکل دادن به روابط تجاری بین ایران و چین ایفا میکند. عضویت در این اتاق دارای سه سطح عضویت شامل استاندارد، عضو ناظر و عضو افتخاری است.
در ساختار داخلی این سازمان کمیتهها و کمیسیونهای مختلفی فعالیت دارند که به اعضا خدمات مختلفی ارائه میکنند.
مدیریت و پرسنل کلیدی
توجه به هیئتمدیره و رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین و حوزههای فعالیتهای آنها از اهمیت قابلتوجهی برخوردار است. از جمله اینکه اسدالله عسگراولادی از بدو تاسیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین تا زمان مرگش در شهریور ۱۳۹۸ ریاست این اتاق را بر عهده داشت.
مجیدرضا حریری (به شماره کُد ملی 0046365151) از ۲۵ دسامبر ۲۰۲۱ تاکنون رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین بوده است. وی در مدت حضور در این نهاد، همزمان...
28
آذر
دستمزدهای نجومی و پاداشهای بیسابقه
دستمزدهای نجومی و پاداشهای بیسابقه
در شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران (IOEC)، مدیران این شرکت از حقوق و پاداشهای نجومی بهرهمند بودند. برای نمونه، دستمزد برخی مدیران به ۹۰ هزار دلار در ماه میرسید که در مقایسه با متوسط دستمزد عمومی در کشور رقم بسیار بالایی محسوب میشود.
اضافه بر این، پاداشهایی بالغ بر ۶۰ میلیون درهم به مدیران شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران پرداخت شد. برخی کارکنان نیز مبالغی بین ۴۰ تا ۷۰ میلیارد تومان دریافت کردند که این پرداختها به عنوان کارمزد دلالی توجیه میشدند.
حسین دهدشتی و امیرعباس سلطانی، نمایندگان پیشین مجلس شورای اسلامی، این تخلفات و پرداختها را افشا کردند. این افشاگریها موجب شد که توجهها به این مسئله جلب شود و پرسشهایی درباره منابع مالی این پرداختها و نحوه تخصیص آنها مطرح گردد.
شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نامهای، این تخلفات در قالب پرداختهای بیرویه و نجومی را به صادق آملی لاریجانی، رئیس...
15
شهریور
خیرالله خادمی کیست؟
خیرالله خادمی کیست؟
(پرونده چهارم)
خیرالله خادمی زاده ۱۳۴۴ در شهرستان اندیمشک و دارای مدرک دکترای مهندسی عمران از دانشگاه چمران اهواز در سال ۱۳۹۱ است.
رسانههای دولتی در ایران از خادمی به عنوان «رزمنده در جنگ ایران با عراق» و همچنین «عضو رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» یاد میکنند.
خیرالله خادمی در جمهوری اسلامی از سوابق اجرایی فراوانی برخوردار است. او از سال ۱۳۸۰ به مدت سه سال شهردار اندیمشک شد. پس از آن به مسئولیتهای استانی رسید و از سال ۱۳۸۳ به مدت پنج سال مدیرکل راه و ترابری استان خوزستان شد. خادمی سپس با ارتقای مقام از سال ۱۳۸۸ و به مدت نزدیک به دو سال معاون عمرانی استان خوزستان شد.
از سال ۱۳۹۱ اما مسئولیتهای اجرایی خیرالله خادمی از استان خوزستان فراتر رفت و در دولت محمود احمدینژاد به مسئولیتهای کشوری گسترش یافت. او با حکمی از سوی وزیر وقت راه و شهرسازی، به سمت مدیرعامل «شرکت ساخت و توسعه زیربناهای...
