تهران در معرض فروپاشی خاموش

هشدارهای جدی درباره فرونشست زمین و سوءمدیریت منابع آبی

با ادامه بحران زیست‌محیطی در پایتخت ایران، کارشناسان نسبت به پیامدهای فاجعه‌بار فرونشست زمین در تهران و سیاست‌های نادرست در مدیریت منابع آبی هشدار می‌دهند. در حالی که بحران کم‌آبی و قطعی آب در بسیاری از مناطق شهری و روستایی تشدید شده، گزارش‌ها حاکی از آن است که شهرداری تهران همچنان روش‌های پرمصرف و ناپایدار آبیاری را دنبال می‌کند.
محمدابراهیم رئیسی، پژوهشگر اقتصاد آب، با انتقاد از عملکرد شهرداری تهران، اعلام کرده که برای آبیاری فضای سبز، سالانه حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب از منابع آب قنات‌ها، چاه‌های زیرزمینی و حتی بخشی از آب شرب شهر مصرف می‌شود. او هشدار داده که ادامه این روند می‌تواند بحران فرونشست زمین را در تهران تسریع کند. به گفته او:
«همه‌چیز می‌تواند نابود شود؛ زمین، جاده، تجهیزات و زیرساخت‌ها ممکن است در دل زمین فرو روند.»
فرونشست زمین در تهران، به‌ویژه در مناطق جنوبی شهر، به‌گفته کارشناسان به مرحله هشدار رسیده است. علی بیت‌اللهی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تأکید کرده که یکی از بزرگ‌ترین پهنه‌های فرونشستی کشور، به دلیل تمرکز بالای جمعیت، در جنوب تهران واقع شده است.
او با اشاره به دشت تهران که از حوالی بلوار کشاورز تا مناطق جنوبی گسترده شده، گفته است:
«نشانه‌های فرونشست اکنون در مناطق ۱۰، ۱۱، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ و ۲۱ به‌وضوح قابل مشاهده است و نزدیک به سه میلیون تن در این مناطق زندگی می‌کنند.»
مسعود پزشکیان هم با تایید این بحران به‌ویژه در شهرهای بزرگ ایران گفته که «هم‌اکنون شهرهای بزرگ مثل تهران، اصفهان و شیراز با بحران آب و فرونشست زمین مواجه‌اند.»
کارشناسان مستقل هشدار می‌دهند که ترکیب بحران فرونشست، کمبود منابع آبی و سوءمدیریت شهری می‌تواند آینده تهران را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد. به باور بسیاری از تحلیل‌گران، این وضعیت نتیجه فساد سیستماتیک، رانت‌خواری، و نبود مدیریت علمی در حوزه محیط زیست و منابع طبیعی است؛ روندی که سال‌هاست ادامه دارد و اکنون آثار فاجعه‌بار آن در حال نمایان شدن است.
تحلیلگران مستقل می‌گویند که ابربحران خاموش فرونشست زمین در ایران حدود ۹۰ برابر استانداردهای جهانی است.