اعتراض‌ها تنها به خاطر «اراده مردم» موفق یا ناموفق نمی‌شوند؛ در علوم سیاسی، چیزی به نام «ساختار فرصت سیاسی» وجود دارد.

نقش «اراده مردم» در موفقیت جنبش‌ها

نقش «اراده مردم» در موفقیت جنبش‌ها برخی اعتراض‌ها تنها به خاطر «اراده مردم» موفق یا ناموفق نمی‌شوند؛ مسئله پیچیده‌تر از آن است. در علوم سیاسی، چیزی به نام «ساختار فرصت سیاسی» وجود دارد. یعنی شرایطی که تعیین می‌کند یک جنبش شانس پیروزی دارد یا نه. اول، شکاف در حلقه قدرت. وقتی درون حکومت اختلاف ایجاد می‌شود، سرکوب یکپارچه سخت‌تر می‌شود و فضای مانور برای معترضان باز می‌شود. دوم، اقتصاد. بحران‌های مالی، تورم یا بیکاری بالا، هزینه نارضایتی را برای مردم پایین می‌آورد و هم‌زمان ظرفیت دولت برای کنترل را کاهش می‌دهد. سوم، فشار خارجی. تحریم‌ها یا حمایت‌های بین‌المللی می‌توانند توازن قدرت را تغییر دهند، هرچند همیشه تعیین‌کننده نیستند. و چهارم، ظرفیت دولت. دولت‌های ضعیف یا فرسوده، توان سرکوب و مدیریت بحران را از دست می‌دهند. در نهایت، اعتراضات در یک خلأ رخ نمی‌دهند؛ آن‌ها در یک «پنجره فرصت» شکل می‌گیرند که گاهی باز می‌شود و گاهی بسته می‌ماند.

ادامه مطلب

افزایش بی‌سابقه بهای مواد خوراکی، سقوط شدید قدرت خرید خانوارها و ناتوانی حکومت در تأمین و واردات کالاهای اساسی، ایران را به آستانه یک بحران مواد خوراکی رسانده است.

بحران مواد خوراکی در ایران

بحران مواد خوراکی در ایران افزایش بی‌سابقه بهای مواد خوراکی، سقوط شدید قدرت خرید خانوارها و ناتوانی حکومت در تأمین و واردات کالاهای اساسی، ایران را به آستانه یک بحران مواد خوراکی رسانده است. در ماه‌های اخیر، تورم افسارگسیخته عملا سفره مردم را کوچک‌تر کرده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، میانگین رشد اقتصادی ایران در ۲۰ سال گذشته حدود یک درصد بوده، در حالی که نرخ تورم در سال جاری از ۵۳ درصد فراتر رفته است؛ شکافی که مستقیما به ناتوانی مردم در تهیه خورد و خوراک انجامیده است. هم‌زمان، سقوط ارزش ریال به پایین‌ترین سطح تاریخی خود و عبور نرخ دلار از مرز ۱۳۴ هزار تومان، واردات مواد خوراکی و کالاهای اساسی را به‌شدت دشوار و پرهزینه کرده است. نتیجه این روند، افزایش مداوم بهای مواد خوراکی، کاهش کیفیت تغذیه و حذف تدریجی اقلام ضروری از سبد خانوارهاست. کارشناسان اقتصادی و اجتماعی هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند کشور را با خطر...

ادامه مطلب

«بهای دارو در خوش‌بینانه‌ترین حالت دست کم چهار برابر و در بدبینانه‌ترین حالت تا دوازده برابر افزایش خواهد یافت.»

«بهای دارو بین ۴ تا ۱۲ برابر خواهد شد»

هزینه‌های نجومی در انتظار بیماران «بهای دارو بین ۴ تا ۱۲ برابر خواهد شد» یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی ایران، با انتقاد از حذف ارز ترجیحی داروهای وارداتی بیماران خاص، این اقدام را «فاجعه‌بار» توصیف کرده و نسبت به پیامدهای جدی آن برای بیش از ۲۰ هزار خانواده دارای بیمار تالاسمی در کشور هشدار داده است. او می‌گوید ادامه این سیاست می‌تواند جان بیماران را به خطر بیندازد: «هزینه دارو در خوش‌بینانه‌ترین حالت دست کم چهار برابر و در بدبینانه‌ترین حالت تا دوازده برابر افزایش خواهد یافت، و بسیاری از بیماران دیگر توان تأمین هزینه‌ها را ندارند.» به گفته او، بیش از ۹۰ درصد بیماران تالاسمی در ایران از اقشار کم‌درآمد و ساکن حاشیه شهرها و استان‌های محروم شمال و جنوب کشور هستند و از نظر مالی در وضعیت بسیار دشواری به سر می‌برند. او می‌گوید که ادامه این روند می‌تواند بحرانی جدی در حوزه درمان بیماران تالاسمی ایجاد کند. *** افزایش سرسام‌آور بهای دارو و درمان...

ادامه مطلب

بین ۲۵ کشور که در بدترین رده‌های شاخص کیفیت زندگی قرار می‌گیرند، نام ایران در جایگاه پنجم در جهان قرار گرفته است.

۲۵ کشور با پایین‌ترین کیفیت زندگی در ۲۰۲۵

بر پایه فهرست منتشرشده توسط سایت Numbeo برای سال ۲۰۲۵، شاخص کیفیت زندگی که مجموعه‌ای از زیرشاخص‌ها از جمله قدرت خرید، ایمنی، نظام سلامت، هزینه‌های خورد و خوراک، آلودگی و آب‌و‌هوا را در بر می‌گیرد، نام ۲۵ کشوری که در بدترین رده‌ها قرار می‌گیرند به ترتیب زبر آمده که در آن ایران پنجمین رتبه جهان را کسب کرده است: نیجریه 🇳🇬 بنگلادش 🇧🇩 ونزوئلا 🇻🇪 سری‌لانکا 🇱🇰 مصر 🇪🇬 ایران 🇮🇷 پرو 🇵🇪 ویتنام 🇻🇳 فیلیپین 🇵🇭 لبنان 🇱🇧 کنیا 🇰🇪 اندونزی 🇮🇩 پاکستان 🇵🇰 آلبانی 🇦🇱 تایلند 🇹🇭 قزاقستان 🇰🇿 شیلی 🇨🇱 کلمبیا 🇨🇴 مراکش 🇲🇦 آذربایجان 🇦🇿 اوکراین 🇺🇦 روسیه 🇷🇺 تونس 🇹🇳 برزیل 🇧🇷 آرژانتین 🇦🇷 تحلیل اجمالی شاخص نشان می‌دهد چند عامل تکراری در بین کشورهای با پایین‌ترین رتبه کیفیت زندگی نقش دارند: مشکلات اقتصادی و قدرت خرید پایین (تورم بالا، بیکاری یا دستمزدهای پایین). شاخص ایمنی ضعیف (جرائم، ناپایداری اجتماعی یا مناطق درگیر) که بر حس...

ادامه مطلب

سیاست‌های اقتصادی جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر سبب شده میلیون‌ها خانوار بی بضاعت در ایران به زیر خط فقر سقوط کنند.

گرانی تنها دستاورد انقلاب پنجاه و هفت

گرانی تنها دستاورد انقلاب پنجاه و هفت در حالی‌که فشار اقتصادی بر خانوارهای ایرانی روزبه‌روز سنگین‌تر می‌شود،بیش از یک میلیون و ۴۲۸ هزار ایرانی دیگر از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه نقدی حذف شدند. حذف این افراد در شرایطی صورت گرفته که خط فقر در ایران بر اساس برآوردهای مراکز پژوهشی مستقل، از مرز ۳۰ میلیون تومان در ماه برای یک خانوار چهار نفره عبور کرده و بخش بزرگی از مردم دیگر توان تأمین خورد و خوراک خود را هم ندارند. هم‌زمان شرکت توانیر از افزایش دست‌کم ۳۵ درصدی تعرفه‌های برق خبر داده است. بررسی داده‌های رسمی نشان می‌دهد که در فاصله مهر ۱۳۹۴ تا مهر ۱۴۰۴، بهای برق مصرفی خانوارها دست‌کم ۵۰۰ درصد افزایش داشته؛ افزایشی که هیچ تناسبی با درآمد مردم، که معمولا سالانه کمتر از ۲۰ درصد رشد کرده، ندارد. در بخش آب نیز تورم سنگین ادامه دارد. سخنگوی صنعت آب ایران امرداد امسال تأیید کرد که تعرفه آب در سال جاری...

ادامه مطلب

بر اساس برآوردهای اقتصاددانان مستقل، ۲۶ میلیون ایرانی گرفتار فقر مطلق هستند؛ یعنی حتی با تمام درآمدشان نمی‌توانند نیازهای اولیه خود را تأمین کنند.

۲۶ میلیون ایرانی گرفتار فقر مطلق

۲۶ میلیون ایرانی گرفتار فقر مطلق تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران در باره شاخص بهای مصرف‌کننده، تصویری نگران‌کننده از وضعیت خورد و خوراک خانوارهای ایرانی با شیبی نگران‌کننده و رو به سقوط ترسیم کرده است. این گزارش نشان می‌دهد نرخ تورم سالانه به ۳۸.۹ درصد رسیده؛ اما آن‌چه فشار اصلی را بر مردم وارد می‌کند، تورم کالاهای ضروری و خوراکی‌ است که بسیار بالاتر از میانگین تورم کلی قرار دارد. در بخش مواد خوراکی، نان و غلات با افزایش بهای نزدیک به ۹۸ درصد در صدر جدول گرانی‌ها قرار دارند؛ یعنی چیزی که پایه‌ای‌ترین عنصر سفره مردم است. پس از آن، میوه‌ها با ۹۴ درصد و سبزیجات با ۷۷ درصد رشد قیمت در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. این ارقام به روشنی نشان می‌دهد که هزینه تأمین حداقل‌های خوراکی یک خانواده معمولی در یک سال اخیر چند برابر شده است. این در حالی است که افزایش دستمزد کارگران و کارمندان در سال‌های گذشته، معمولا...

ادامه مطلب

مرکز آمار ایران اعلام کرده است که نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه به ۴۵.۳ درصد رسیده؛ رقمی که بالاترین سطح از اردیبهشت ۱۴۰۲ تاکنون به شمار می‌رود.

تورم در ایران؛ بالاترین رقم در ۲۸ ماه گذشته

تورم در ایران؛ بالاترین رقم در ۲۸ ماه گذشته مرکز آمار ایران اعلام کرده است که نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه به ۴۵.۳ درصد رسیده؛ رقمی که بالاترین سطح از اردیبهشت ۱۴۰۲ تاکنون به شمار می‌رود. روزنامه اقتصادی «دنیای اقتصاد» چاپ تهران، در گزارشی هشدار داده است که در صورت ادامه روند فعلی، تورم نقطه‌به‌نقطه تا پایان سال می‌تواند به حدود ۴۸ درصد برسد. این گزارش همچنین تأکید دارد که افزایش بهای مواد خوراکی بیشترین فشار را بر سبد هزینه خانوارهای ایرانی وارد کرده است. در همین چارچوب، بهای نان به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین اقلام مصرفی مردم، نزدیک به دو برابر شده است. شتاب دوباره تورم در حالی رخ می‌دهد که هم‌زمان تحریم‌های سازمان ملل متحد بر اساس سازوکار موسوم به «ماشه» دوباره علیه جمهوری اسلامی فعال شده‌اند. این موضوع بر نگرانی‌ها درباره آینده اقتصاد ایران افزوده است. از سوی دیگر، بازار ارز نیز با جهش تازه‌ای روبه‌رو شده است. گزارش‌های غیررسمی نشان می‌دهد...

ادامه مطلب

به گفته منابع رسمی، بهای نان بربری ساده با ۳۱ درصد افزایش به ۴۶۰۰ تومان و نان تافتون با جهشی ۵۲ درصدی به ۲۰۰۰ تومان رسیده است.

افزایش چشمگیر بهای نان

افزایش چشمگیر بهای نان در تهران فشار تازه بر خانوارهای ایرانی بهای نان در استان تهران رسما افزایش یافت. بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی ایران، این افزایش از روز چهارشنبه، ۸ امرداد، اجرایی شده و نرخ انواع نان بین ۳۱ تا ۵۲ درصد افزایش داشته است. به گفته منابع رسمی، بهای نان بربری ساده با ۳۱ درصد افزایش به ۴۶۰۰ تومان و نان تافتون با جهشی ۵۲ درصدی به ۲۰۰۰ تومان رسیده است. بهای قیمت نان لواش نیز با ۳۹ درصد افزایش به ۱۲۵۰ تومان رسیده است. این در حالی است که نرخ تورم عمومی در ایران همچنان در سطحی بی‌سابقه باقی مانده و زندگی روزمره بسیاری از شهروندان را با دشواری‌های جدی مواجه کرده است. بر اساس تازه‌ترین آمار رسمی منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه گروه نان و غلات در تیرماه نسبت به مدت مشابه سال پیش به ۸۲ درصد رسیده است. افزون بر آن، تنها در بازه...

ادامه مطلب

بر پایه تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، شاخص فلاکت در کشور در فصل بهار به ۴۲.۲ درصد رسیده است. رقمی که نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است.

شاخص فلاکت در ایران از ۴۲ درصد گذشت

شاخص فلاکت در ایران از ۴۲ درصد گذشت خوزستان در صدر استان‌های بحرانی بر پایه تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، شاخص فلاکت در کشور در فصل بهار به ۴۲.۲ درصد رسیده است. رقمی که نسبت به پایان سال ۱۴۰۳ (با شاخص ۴۰.۳ درصد) افزایش یافته و گویای وخامت بیشتر وضعیت معیشتی در ماه‌های اخیر است. بر اساس داده‌های منتشرشده، ۱۷ استان کشور شاخص فلاکتی بالاتر از میانگین کشوری را تجربه کرده‌اند. در این میان، خوزستان با شاخص فلاکت ۴۶.۶ واحدی، بالاترین رتبه را در بین استان‌ها به خود اختصاص داده است. این استان با تورم ۳۵.۶ درصد و نرخ بیکاری ۱۱ درصدی، در حالی در صدر جدول قرار دارد که در پایان سال گذشته در جایگاه پنجم این فهرست قرار داشت. پس از خوزستان، استان‌های کرمان و لرستان با شاخص‌های به ترتیب ۴۵.۹ و ۴۵.۸ واحدی در جایگاه‌های دوم و سوم قرار گرفته‌اند. و از بدترین وضعیت از لحاظ فلاکت برخوردارند. در سوی دیگر، استان‌های...

ادامه مطلب

سقوط چشم‌گیر سهم گوشت در سبد هزینه خانوارهای ایران، حاکی از وخامت اوضاع اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم است.

جای خالی گوشت در سفره ایرانیان

جای خالی گوشت در سفره ایرانیان «سرانه مصرف گوشت کشور از ۱۳.۳ کیلوگرم به شش کیلو رسیده است»؛ «مصرف گوشت سه دهک پایین جامعه قبلا سه تا چهار کیلوگرم بوده و حالا زیر یک کیلوگرم است.». محمدرضا شافعی‌نیا، دبیر انجمن صنایع غذایی- اردیبهشت ۱۴۰۴ *** سقوط چشم‌گیر سهم گوشت در سبد هزینه خانوارهای ایران، حاکی از وخامت اوضاع اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم است. این موضوع، نه تنها بر سلامت و تغذیه خانوار‌های ایرانی تاثیر منفی می‌گذارد، بلکه به‌روشنی نشان‌دهنده کاهش رفاه و کیفیت زندگی جامعه است. آنگونه که برخی رسانه‌های حکومتی در ایران نوشته‌اند، میانگین مصرف گوشت خانواده‌های ایرانی ۸ کیلوگرم و در سه دهک پایین جامعه ۲ کیلوگرم در سال است؛ سرانه مصرف گوشت قرمز برای هر نفر ایرانی در ۳ دهک پایین جامعه، حدود ۷۰۰ گرم در یک سال است. وبسایت اقتصاد ۲۴، اردیبهشت ۱۴۰۴ در گزارشی نوشت که «فقط عده‌ای خاص توان خرید دارند و حدود ۹۰ درصد از جمعیت کشور دوست...

ادامه مطلب