اعتراض‌ها تنها به خاطر «اراده مردم» موفق یا ناموفق نمی‌شوند؛ در علوم سیاسی، چیزی به نام «ساختار فرصت سیاسی» وجود دارد.

نقش «اراده مردم» در موفقیت جنبش‌ها

نقش «اراده مردم» در موفقیت جنبش‌ها برخی اعتراض‌ها تنها به خاطر «اراده مردم» موفق یا ناموفق نمی‌شوند؛ مسئله پیچیده‌تر از آن است. در علوم سیاسی، چیزی به نام «ساختار فرصت سیاسی» وجود دارد. یعنی شرایطی که تعیین می‌کند یک جنبش شانس پیروزی دارد یا نه. اول، شکاف در حلقه قدرت. وقتی درون حکومت اختلاف ایجاد می‌شود، سرکوب یکپارچه سخت‌تر می‌شود و فضای مانور برای معترضان باز می‌شود. دوم، اقتصاد. بحران‌های مالی، تورم یا بیکاری بالا، هزینه نارضایتی را برای مردم پایین می‌آورد و هم‌زمان ظرفیت دولت برای کنترل را کاهش می‌دهد. سوم، فشار خارجی. تحریم‌ها یا حمایت‌های بین‌المللی می‌توانند توازن قدرت را تغییر دهند، هرچند همیشه تعیین‌کننده نیستند. و چهارم، ظرفیت دولت. دولت‌های ضعیف یا فرسوده، توان سرکوب و مدیریت بحران را از دست می‌دهند. در نهایت، اعتراضات در یک خلأ رخ نمی‌دهند؛ آن‌ها در یک «پنجره فرصت» شکل می‌گیرند که گاهی باز می‌شود و گاهی بسته می‌ماند.

ادامه مطلب

هم‌زمان با نزدیک شدن به مهلت کشورهای غربی برای فعال‌سازی احتمالی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی، هراس مقام‌های حکومت افزایش یافته است.

هراس مقامات نظام از مکانیسم ماشه

هراس مقامات نظام از مکانیسم ماشه هم‌زمان با نزدیک شدن به مهلت کشورهای غربی برای فعال‌سازی احتمالی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی (مهرماه ۱۴۰۴) هراس و اظهارنظرهای مقام‌های حکومت ایران در این باره افزایش یافته است. از جمله تازه‌ترین موارد در این باره، یک عضو تندرو در مجلس شورای اسلامی است که ادعا کرده «اگر مکانیسم ماشه علیه ایران فعال شود، اتفاق خاصی نمی‌افتد و اینکه برخی می‌گویند کشور در بخش اقتصادی فلج می‌شود، یک بحث روانی است.» قاسم روانبخش افزود در صورت فعال‌شدن این مکانیسم «فقط باید مراقب باشیم در این جنگ روانی شکست نخوریم و اجازه ندهیم سوءاستفاده‌گران، بازار ارز و دیگر بازار‌ها را مختل کنند.» به گفته او، اگر این مکانیسم فعال شود، ایران مذاکره با طرف‌های غربی را «بی‌معنا» می‌داند و آن را متوقف می‌کند. در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه، تمامی تحریم‌ها علیه ایران که پیش‌تر در پی امضای توافقنامه هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) لغو شده‌ بودند، بار دیگر علیه...

ادامه مطلب

هم‌زمان با انتشار اعلامیه ثبت‌نام متقاضیان خرید تیبا، شرکت تسلا فروش خودروهای خود را در عربستان سعودی آغاز کرد.

تسلا در جاده‌های پادشاهی عربستان سعودی

تسلا در جاده‌های پادشاهی عربستان سعودی، قرعه‌کشی تیبا در جمهوری ایران هم‌زمان با انتشار اعلامیه ثبت‌نام متقاضیان خرید تیبا و ممنوعیت فروش بیش از یک خودرو به هر شهروند ایرانی، شرکت تسلا فروش خودروهای خود را در عربستان سعودی آغاز کرد. تسلا اعلام کرده که از ماه آینده فروش رسمی محصولات خود را در عربستان سعودی آغاز خواهد کرد. این تصمیم پس از سال‌ها اختلاف بین ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، و مقامات سعودی گرفته شده است. در مراسمی که قرار است در ریاض برگزار شود، تسلا تازه‌ترین خودروهای الکتریکی و فناوری‌های خود را رونمایی خواهد کرد. این وضعیت آشکارا، شکاف و تفاوت عمیق در مدیریت دو نظام جمهوری اسلامی و پادشاهی عربستان سعودی در همسایگی یکدیگر را نشان می‌دهد. در حالی که عربستان سعودی به سمت فناوری‌های نوین و خودروهای برقی حرکت می‌کند، ایران با محدودیت‌ها و سیاست‌های ناکارآمد در صنعت خودروسازی مواجه است. جمهوری ایران زیر سایه بیشترین تحریم‌های اقتصادی غرب به دلیل...

ادامه مطلب

بر پایه آمار تازه مرکز آمار ایران، نرخ تورم ماهانه اقلام خوراکی و کالای اساسی در فروردین‌ماه به بالاترین سطح خود در ۱۷ ماه گذشته رسید.

امتداد کوچک‌شدن سفره‌ها

امتداد کوچک‌شدن سفره‌ها؛ بازتابِ آشفتگی ساختاری در اقتصاد ایران بر پایه‌ی تازه‌ترین آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم ماهانه‌ی اقلام خوراکی و کالای اساسی در فروردین‌ماه به بالاترین سطح خود در ۱۷ ماه گذشته رسیده است. همچنین نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در فروردین ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه سال پیش، به رقم بی‌سابقه‌ی ۳۸/۹ درصد رسیده که بیانگر تداوم روند فزاینده‌ی گرانی و فشار اقتصادی بر خانوارهاست. این آمارها در حالی منتشر می‌شوند که سال‌هاست اقتصاد ایران گرفتار بحران‌های ساختاری و مدیریتی است. جمهوری اسلامی، در سایه‌ی کسری مزمن بودجه، وابستگی شدید به درآمدهای نفتی، ناکارآمدی نظام مالیاتی، و انزوای فزاینده در مناسبات بین‌المللی، عملا امکان سیاست‌گذاری‌های اقتصادی فعالانه و مؤثر برای مهار تورم و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و محروم را ندارد. در چنین شرایطی، بسیاری از تحلیل‌گران بر این باورند که ریشه‌ی اصلی بحران اقتصادی، نه صرفا نوسان‌های ارزی یا فشار تحریم‌ها، بلکه ساختار ناکارآمد و تمرکزگرای سیاست‌گذاری کلان...

ادامه مطلب

راستی‌آزمایی سخنان وزیر نفت مبنی بر افزایش ۴۰۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت با امضای قرارداد ۱۳ میلیاردی

راستی‌آزمایی سخنان وزیر نفت

راستی‌آزمایی سخنان وزیر نفت مبنی بر افزایش ۴۰۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت با امضای قرارداد ۱۳ میلیاردی ✍️ بهزاد احمدی‌نیا در واپسین ساعات سال ۱۴۰۲، جواد اوجی وزیر نفت ایران طی گزارشی که از عملکرد وزارت تحت امرش منتشر کرد، خبر امضای قراردادهایی به ارزش مجموعا ۱۳ میلیارد دلار را داد که هدف اصلی آنها افزایش تولید نفت ایران به میزان ۴۰۰ هزار بشکه است.  این سخنان که همچون دیگر قراردادهایی که در وزارت نفت او امضا شده پر از ابهام و تناقض است، با کمک آمارها و داده‌های موجود، قابل راستی آزمایی هستند. نخستین ملاک برای سنجش این ادعا آمار تولید فعلی است. در حال حاضر براساس برآورد آخرین گزارش اوپک، ایران ۳ میلیون و ۱۷۰ هزار بشکه نفت در روز تولید می‌کند. نکته مهم این است که ایران ارائه گزارش تولید خود به اوپک را مدتی است که متوقف کرده و این آمار فقط با برآوردها و با استفاده از آمارهای...

ادامه مطلب

محمد هاشمی، همسر معصومه ابتکار، از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ عضو وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بود و پس از آن به سمت ریاست اطلاعات خارجی وزارت اطلاعات رسید.

حلقه فاسد معصومه ابتکار و سید محمد هاشمی

حلقه فاسد معصومه ابتکار و سید محمد هاشمی معصومه ابتکار در سال ۱۳۵۷ با سید محمد هاشمی ازدواج کرد و از او صاحب دو فرزند پسر شد. هاشمی یکی از طراحان حمله به سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ در تهران بود. از جمله دستاوردهای سید محمد هاشمی: 📌 سید محمد هاشمی، همسر ابتکار، از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ عضو وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بود. او پس از آن به سمت ریاست اطلاعات خارجی وزارت اطلاعات رسید. 📌 در ۲۷ دی ۱۳۹۴، هاشمی به دلیل همکاری با وزارت دفاع برای لجستیک نیروهای مسلح (MODAFL) تحت تحریم‌ آمریکا قرار گرفت. 📌 محمد هاشمی در دهه ۱۳۶۰ برای پروژه خیالی اکتشاف نفت در خلیج فارس بودجه‌ای به ارزش ۵ میلیارد تومان گرفت که در نهایت با تعدادی گزارش تقلبی به آن پایان داد. معصومه (نیلوفر) ابتکار به عنوان سخنگوی دانشجویان مسلمان پیرو خط امام به همراه همسر اطلاعاتی خود و دیگر اعضای سرسپرده گروه بود که به سفارت آمریکا...

ادامه مطلب

گردشگری

تعطیلی صنعت گردشگری ایران تا سال ۲۰۲۵

تعطیلی صنعت گردشگری ایران تا سال ۲۰۲۵ جامعه باز:  https://youtu.be/Cqgp6thYuE8 علی‌اکبر عبدالملکی رییس کمیسیون گردشگری  از آسیب ۹۷ درصدی به کسب و کارهای وابسته به گردشگری کشور سخن گفته است. این در حالی است که درآمد حاصل از گردشگری در پادشاهی عربستان تنها در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۳ به میزان ۹.۸۶ میلیارد دلار بوده است. عربستان پیش‌بینی می‌کند گردشگری در نهایت تا سال ۲۰۳۲ حدود ۱۷ درصد از کل تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل دهد. عربستان همچنین در رتبه دوم برترین کشورهای دنیا از لحاظ نرخ رشد سالانه گردشگری قرار دارد. اما در ایران ما فعالان صنعت گردشگری از تعطیل طولانی مدت صنعت گردشگری ایران تا 2 سال آینده خبر می دهند. مهمترین مانع سیاسی ورشکستگی گردشگری در ایران حکمرانی جمهوری اسلامی است.  در دوران حکمرانی این حکومت نه تنها هیچ زیرساخت حقوقی، اقتصادی و اجتماعی برای صنعت گردشگری در ایران رخ نداه است. بلکه از طرفی دیگر صنعت گردشگری در جمهوری اسلامی بدل به سازمان گروگانگیری و...

ادامه مطلب

پتروشیمی

روسیه بازار خوبی برای پتروشیمی ایران است

راستی آزمایی اظهارات سفیر ایران در روسیه روسیه بازار خوبی برای پتروشیمی ایران است بهزاد احمدی‌نیا کاظم جلالی، سفیرایران در روسیه درباره‌ی نمایشگاه روس‌پلاست گفت: روس‌ها پتروشیمی ایران را نمی‌شناختند و به این دلیل مشتری ما نبودند اما اکنون این شناخت ایجاد شده و سبد تجاری ما با روسیه متنوع‌تر و بزرگتر شده است. درستی اظهارات سفیر ایران در روسیه با توجه به‌اینکه از میان صدها شرکت و مجتمع پتروشیمی فعال در ایران، تنها ۸ شرکت در نمایشگاه امسال مسکو حضور داشتند نیاز به بررسی دارد. نمایشگاه روسپلاست یک نمایگاه سالانه‌ست که به‌صورت معمول توسط یک شرکت آلمانی از سال ۲۰۱۲ برگزار می‌شد اما با توجه به حمله‌ی روسیه به اوکراین این نمایشگاه امسال بدون حضور شرکت‌های غربی و حتی عرب برگزار شد. سهم دیگر کشورها از این نمایشگاه نیز چندان بهتر از ایران نبود. هند، ایتالیا، تایلند، سنگاپور و تاجیکستان هر کدام یک نماینده در این نمایشگاه داشتند. مابقی این گردهمایی بین روس‌ها و...

ادامه مطلب

اعتراضات

زمینه‌های اقتصادی قیام مهسا

زمینه‌های اقتصادی قیام مهسا منبع: مؤسسه مطالعاتی خاورمیانه مترجم: بهزاد احمدی‌نیا کشته شدن دختر جوانی به‌نام مهسا امینی در بازداشتگاه پلیس اخلاقی (گشت ارشاد) در ایران، جرقه‌ی گسترده‌ترین اعتراضات در ایران از سال ۲۰۱۷ (۱۳۹۶) به این‌سو را زد. اعتراضاتی که از لحاظ گستردگی جغرافیایی کم‌نظیر بود و این‌بار نه‌به‌دنبال تغییر رویه بلکه به‌دنبال تغییر ساختار حکومت در ایران بود. این‌بار جمهوری اسلامی برخلاف روال همیشگی نتوانست مرگ دختر جوان در بازداشتگاه‌ و زیر رفتار بی‌رحمانه‌ی پلیس اخلاقی را پنهان کند و دچار دردسری جدی شد. مشکلات اقتصادی شعارهای این قیام به‌وضوح نشان می‌داد که علت خیزش مردمی مسائل اقتصادی نیست اما زمینه‌هایی در زندگی اقتصادی وجود دارد که بر آتشِ خشم مردم می‌افزاید. این زمینه‌های اقتصادی حجم وسیعی از جمعیت ایران را تشویق به حضور در خیابان و مقابله با حکومت کرد. نگاهی گذرا به جدول درآمدهای جمهوری اسلامی می‌تواند درستی این ایده را در کوتاه‌ترین شکل به ما نشان دهد. در سال ۲۰۱۱...

ادامه مطلب

دلار تحریم

مثلثی برای پول‌سازی: دلار، تحریم، بازار ارز

مثلثی برای پول‌سازی: دلار، تحریم، بازار ارز بهزاد احمدی‌نیا در هفته‌های گذشته مانند رویه‌ای که در سال‌های اخیر برای ما آشنا شده، خبرهایی از آزادسازی و بلوکه شدن دلارهای حاصل از صادرات ایران در عراق و دیگر کشورها منتشر شد. خبرهایی که مانند همیشه نوسان‌هایی را در قیمت دلار و یورو در بازار ارز ایران ایجاد کرد اما این زلزله‌های کوچک و بزرگ مقدمه‌ی آتشفشانی نشدند؛ پرسشی که برای بسیاری ممکن است ایجاد شود این است که اگر این اخبار واقعیت دارند پس چرا آثارشان طولانی نیست و اگر واقعیت ندارند چرا بانک مرکزی و دولت مستقیما اقدام به انتشار آنها می‌کنند؟ در یکی از تازه‌ترین اظهارات، دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و  عراق رسما گفته که بانک مرکزی عراق از هرگونه انتقال ارز به ایران جلوگیری مي‌کند. از سوی دیگر، چند ماه پیش از این نیز مقامی با همین عنوان(!) اعلام کرده بود که میزان بدهی عراق به ایران به ۱۸ میلیارد...

ادامه مطلب