آیا ادعای «ظرفیت تولید محصولات غذایی برای ۷۰۰ میلیون نفر» در ایران درست است؟ یوحنا نجدی یک عضو کمیسیون کشاورزی، آب، محیط ‌زیست و منابع‌طبیعی «مجلس شورای اسلامی» شامگاه ۱۲ آبان ماه در جریان سفر استانی این کمیسیون به شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری، بزرگترین مشکل کشاورزی ایران را «تامین آب پایدار» دانست و افزود که در حال حاضر، «امنیت غذایی کشور به امنیت ملی گره خورده است». به گزارش خبرگزاری «فارس» امیرقلی جعفری در ادامه گفت که «ایران این ظرفیت را دارد که بتواند جمعیت ۷۰۰ میلیونی همسایگان خود را از انواع محصولات کشاورزی تأمین کند». آیا ادعای او درست است؟ و ایران هم‌اکنون می‌تواند غذای ۷۰۰ میلیون نفر را تأمین کند؟ جمعیت ۸۵ میلیون نفری ایران از لحاظ امنیت غذایی در چه وضعیتی است؟ آقای جعفری در حالی این ادعا را مطرح کرده که بسیاری از بخش‌های مختلف صنایع غذایی ایران به دلیل بی‌ثباتی و نابسامانی‌های اقتصادی، روزهای دشواری را می‌گذرانند و...

راستی‌آزمایی ادعای سعید خطیب‌زاده: «در اروپا زندگی کرده‌ام، کاری که با پناهجویان می‌کنند شرم‌آور است». نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت: «من سال‌ها در کشورهای اروپایی به جهت ماموریتی که داشتم، زندگی کردم. اگر آواره‌ای وارد یکی از کشورهای مدعی حقوق بشر شود می‌بیند کاری که با مهاجرین، آوارگان و پناهجویان می‌کنند بسیار شرم‌آور است». او در بخش دیگری از صحبت‌هایش نیز گفت: «آنچه در جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان میزبان برادران و خواهران ما از کشورهای همسایه اتفاق افتاده در تاریخ باقی خواهد ماند. آن‌ها در کنار ما زندگی کردند و ما در کنار آنها بودیم». راستی‌آزمایی ادعای سعید خطیب‌زاده: «در اروپا زندگی کرده‌ام، کاری که با پناهجویان می‌کنند شرم‌آور است». آیا چنین ادعایی درست است؟ بنابر آمار ارائه شده توسط «کمیسیون اروپا» که یکی از پنج نهاد اصلی «اتحادیه اروپا» به شمار می‌آید، تا پایان سال ۲۰۲۰ بیش از دو میلیون و ششصد...

راستی‌آزمایی ادعای معصومه ابتکار: «فواید اشغال سفارت آمریکا خیلی بیشتر از هزینه‌اش بوده». نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز «معصومه ابتکار»، از دانشجویان حاضر در «اشغال سفارت آمریکا در ایران» در سمینار «استکبارستیزی در نظم نوین جهانی»، گفت: «تسخیر سفارت آمریکا هزینه داشته، ولی فوایدش خیلی بیشتر بوده است. اصلاً دیوار بالا رفتن مطرح نبود و آنچه مطرح بود اینکه به قول امام هیمنه آمریکا شکست». آیا چنین ادعایی درست است؟ اشغال سفارت ایالات متحده آمریکا در روز سیزدهم آبان ۱۳۵۸ و «گروگان‌گرفتن ۶۶ شهروند آمریکایی»، یکی از مهم‌ترین رویدادهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ است که موجب انزوای ایران در جهان و به بار آمدن هزینه‌های بی‌شماری برای ایرانیان شد. «دانشجویان پیرو خط امام» با گروگان‌گرفتن کارمندان سفارت، بحرانی بین‌المللی را رقم زدند و به تلافی این حرکت «جیمی کارتر»، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، با صدور بیانیه‌ای ورود محصولات نفتی ایران به آمریکا را ممنوع اعلام کرد و دو روز بعد با صدور...

پشتیبانی جمهوری اسلامی از شبه نظامیان از عوامل اصلی نارضایتی مردم است حامد محمدی براساس گزارش معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که اواخر مهرماه ۱۴۰۰ منتشر شد تا سال ۱۳۹۹ حدود ۳۰ میلیون نفر از جمعیت ایران در «فقر مطلق» زندگی می‌کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد در ایران میزان «مخارج سرانه» که نشانه‎ای از وضعیت رفاه خانوار است از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ حدود ۱۸درصد کاهش داشته است و در همین دوره تعداد افراد فقیر حدود دو برابر شده است. یکی از عوامل تأثیرگذار در رشد روزافزون فقر در ایران درگیری جمهوری اسلامی در جنگ‌های منطقه‌ای و به طور کل سیاست‌های تنش‌‎زای آیت‌الله‌هاست که اتفاقاً نفع اصلی آن را سپاه پاسداران به ویژه شاخه برون مرزی آن «سپاه قدس» برده است. بحران اقتصادی که مردم ایران با آن دست و پنجه نرم می‌کنند تأثیر مستقیم سیاست‌های حکومت است که از یک سو منابع کشور صرف توسعه اتمی و رقابت‌های تسلیحاتی به ویژه...

آیا ادعای «امیدوارکننده بودن شرایط اقتصادی کشور» درست است؟ یوحنا نجدی نماینده علی خامنه‌ای در استان مرکزی روز دوشنبه سوم آبان‌ماه در جلسه شورای اداری شهرستان ساوه گفت که «شرایط کشور به خصوص در زمینه اقتصادی رو به آرامش و امیدوارکننده است». به گزارش خبرگزاری «ایرنا»، قربانعلی دری نجف‌آبادی، از «مسئولان» خواست تا «جهاد در راه خدا» را «در اولویت کار» خود قرار دهند و «یاران» دو رهبر پیشین و کنونی جمهوری اسلامی را کسانی لقب داد «که در راه فهم و عقل ایستادند». آیا ادعای او درست است؟ و در آمارهایی که حتی از سوی خود نهادهای رسمی جمهوری اسلامی منتشر می‌شوند، نشانه‌ای از «آرامش» و «امیدواری» در وضعیت اقتصادی کشور دیده می‌شود؟ جدیدترین گزارش‌های رسمی دولت جمهوری اسلامی نه تنها ادعای قربانعلی دری نجف‌آبادی را تأیید نمی‌کند بلکه حاکی از زندگی مطلق ۳۰ درصد از مردم ایران زیر خط فقر، شکسته شدن رکورد تورم و حتی احتمال ورشکستگی دولت طی سال‌های آتی است....

آیا طبق ادعای وزیر علوم «دانشگاه‌های ایران در آسیا و دنیا سری در سرها دارند»؟   نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز محمدعلی زلفی‌گل، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری کابینه ابراهیم رئیسی، در آیین افتتاح و بهره‌برداری از سه خوابگاه دانشجویی دخترانه دانشگاه‌های ارومیه، سنندج و علوم پزشکی دامغان که روز ۲۷ مهرماه ۱۴۰۰ برگزار شده گفت: «دانشگاه‌های ما در آسیا و رنکینگ دنیا سری در سرها دارند و این نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری ایران در بخش علمی مؤثر بوده است.» این ادعا تا چه اندازه درست است؟ برای راستی آزمایی ادعای زلفی‌گل به وب‌سایت Top Universities که محبوب‌ترین منبع داده‌های مقایسه‌ای در مورد عملکرد دانشگاه‌ها در جهان است، سر زدیم. در لیست صد دانشگاه برتر جهان در سال ۲۰۲۱ نام هیچ دانشگاهی از ایران به چشم نمی‌خورد. این در حالی است که ۲۶ دانشگاه از آسیا در این لیست قرار دارند که به‌طور عمده دانشگاه‌های کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا همچون...

راستی‌آزمایی ادعای بهرام عین‌اللهی وزیر بهداشت: ایران قدرتمند است و به همین خاطر تحریم می‌شود. نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز   بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت جمهوری اسلامی، در جلسه شورای اداری شهرستان‌های لار، گراش، اوز و خنج که در تالار شهر شهرستان خنج برگزار شد، واکسیناسیون کرونا طی دو ماه اخیر در ایران را «سریع‌ترین در جهان» خوانده و با اشاره به تحریم‌ها گفته: «کشور ما قدرتمند است و به همین‌خاطر هم تحریم می‌شود». اما چنین ادعایی چقدر صحت دارد؟ برای درک بهتر ادعای مطرح شده هر دو بخش صحبت‌های عین‌اللهی را ارزیابی خواهیم کرد: نگاهی به داده‌های پایگاه «Our World in Data» درباره آمار واکسیناسیون کرونا در کشورهای جهان نشان می‌دهد که تا نیمه مهرماه ۱۴۰۰ تنها ۲۳٪ از جمعیت مردم ایران هر دو دوز واکسن کرونا را تزریق کرده‌اند. واکسن‌هایی که به‌طور عمده، «سینوفارم چینی» و «آسترازنکای اهدایی کشورهای مختلف» بوده‌اند. این در حالی است که کشورهای دیگر مدت‌هاست با...

کودک همسری در ایران؛ فاجعه‌ای با پشتوانه حکومتی نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز نگاهی به گزارش «مرکز آمار ایران» درباره مجموع آمار ازدواج کودکان در سال ۱۳۹۹ نشان از ازدواج ۳۱ هزار و ۳۷۹ دختر ۱۰ تا ۱۴ ساله دارد که این آمار در مقایسه با سال پیش از آن، ۱۰.۵ درصد افزایش داشته است. در واقع، حدود پنج درصد از کل ازدواج‌های ثبت شده در سال ۱۳۹۹ مربوط به ازدواج کودکان زیر ۱۵ سال است که آمار ارائه شده توسط حکومت است و بی‌تردید با واقعیت تفاوت دارد چرا که تعدادی از این ازدواج‌ها حتی ثبت قانونی هم نمی‌شوند. نمی‌توان معضل «کودک همسری» را تنها معطوف به جمهوری اسلامی دانست و نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی، اعتقادات دینی و آداب و رسوم سنتی را نادیده گرفت اما به جرأت می‌توان ادعا کرد که جمهوری اسلامی با قوانینش کودک همسری را تشویق می‌کند. برای نمونه، با روی کار آمدن حکومت...

حکمرانی جمهوری اسلامی بر علیه زنان مهرناز حاجی‌علی، فعال مدنی   «قانونیت محدودیت‌هایی بر اعمال انسان‌ها می‌نهد، اما آن‌ها را به انجام دادن این اعمال برنمی‌انگیزاند؛ عظمت و پیچیدگی قوانین جوامع آزاد، در این است که تنها به افراد می‌گویند که چکار نباید بکنند ولی هرگز به آن‌ها نمی‌گویند که چکار باید بکنند…»   پس از پافشاری‌های بی‌وقفه خمینی، مرجع تقلید زمان، به دولت اسدالله علم در سال۱۳۴۱، علم به ناچار مانع اجرای «لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی» شد و در پی آن حق رای زنان نیز سلب گردید. سرانجام در دی ماه سال ۱۳۴۱ با اعلام انقلاب سفید توسط شخص محمدرضا شاه پهلوی، زنان حق‌رای خود را باز پس گرفتند اما دیری نپایید که قانون اساسی ایران تغییر کرد و قانون اساسی اسلامی این‌بارزیر نظر مستقیم ولی‌فقیه و حاکم شرع، روح‌الله خمینی تصویب و در آن حق پوشش و دیگر حقوق قانونی زنان بر اساس موازین شرع تنظیم گردید.   دگرگونی عظیم سیستماتیک در کشور...

شراکت اصلاح‌طلبان و اصولگرایان در جنگ سوریه حامد محمدی   تعیین مقدار بودجه‌های نظامی در ایران در حیطه اختیارات «دولت» نیست هر چند از اصلی‌ترین منابع مالی نهادهای نظامی درآمدهای دولتی است. در بین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی هیچ‌کدام به اندازه سپاه پاسداران و شاخه‌های آن اعم از «سپاه قدس» و «بسیج» پرخرج نیستند. اصلی‌ترین پیشرانه «سیاست خارجی» جمهوری اسلامی فعالیت‌های اتمی، یا تحرکات نظامی از جمله توسعه موشکی و تقویت گروه‌های نیابتی در «جغرافیای مقاومت» است. سیاست‌های راهبردی و بودجه لازم برای پیشبرد آن با پیشنهاد نظامی‌ها و دستور نهایی علی خامنه‌ای تعیین می‌شود بنابراین اینکه دولت دست جریان اصلاح‌طلب باشد یا اصولگرا تأثیر چندانی در کلیات آن ندارد. هزینه‌های چند ده میلیاردی حضور نظامی جمهوری اسلامی در سوریه نیز از این قاعده مستثنی نیست هرچند احتمالاً با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی و تسلط بیشتر نظامی‌ها بر ارکان دولت دسترسی به درآمدهای دولتی برای خرج کردن آن در سوریه و عراق تسهیل...