حکمرانی خوب زمانی محقق می شود که دولت ها به مطالبات شهروندی توجه کنند و برای تامین آنها تلاش کنند. از سوی دیگر، مطالبات شهروندی به عنوان محرک و موتور محرک حکمرانی خوب عمل می کند.

ترکیه

اقتصاد ترکیه از عثمانی تا اردوغان – بخش نخست

اقتصاد ترکیه از عثمانی تا اردوغان بهزاد احمدی‌نیا کسانی که برای مدتی در ترکیه زندگی کرده‌اند طی هفته‌های نخست اقامت متوجه این واقعیت می‌شوند که در این کشور منابع بسیاری برای مواد غذایی وجود دارد. در گوشه‌کنار شهر‌های بزرگ ساحلی مردم می‌توانند با قلاب ماهیگیری کنند، در فاصله کمی خارج از هر شهری جنگل وجود دارد که مملو از درختان میوه خودروست. در کنار آن انواع گیاهان و سبزیجات وحشی نیز تقریبا در تمام این سرزمین در دسترس عموم است به‌شکلی که حتی اگر شخص درآمدی برای خرید غذا نداشته باشد باز هم احتمال گرسنگی بسیار کم است. سرزمینی حاصلخیز که طی نیم‌قرن گذشته توانسته از دل خاکسترهای یک امپراطوری فروپاشیده به جایگاه قابل قبولی در اقتصاد منطقه و جهان رسیده است. پرسش اینجاست که آیا حاصلخیزی این سرزمین موجب چنین رشدی شده یا عامل و اقدامات دیگری این رشد را رقم زده است؟ ترکیه به شکلی که امروز شناخته می‌شود تنها پس...

ادامه مطلب

بنزین

کاهش سهمیه بنزین برای جلوگیری از قاچاق سوخت

راستی‌آزمایی سخنان جعفر سالاری نسب مبنی بر کاهش سهمیه بنزین برای جلوگیری از قاچاق سوخت بهزاد احمدی‌نیا جعفر سالاری‌نسب مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی گفت: «به‌منظور جلوگیری از مهاجرت کارت‌های سوخت و مدیریت بهینه مصرف کارت‌های سوخت شخصی، از ابتدای بهمن‌ماه امسال مقدار سهمیه بنزین آزاد کارت‌های سوخت شخصی از ۱۵۰ لیتر به ۱۰۰ لیتر در ماه کاهش یافت.» ادعای مبارزه با قاچاق سوخت و سهمیه‌ای کردن بنزین از دو دهه‌ی پیش به‌طور مداوم مطرح شده است. هر بار که قیمت و سهمیه‌ای تغییر می‌کند، مسئولان آن‌را در راستای مبارزه با قاچاق سوخت می‌دانند اما این ادعا با اعداد و ارقام بنزینی که در اختیار مردم است چه میزان تطبیق دارد؟ بهای بنزین از ۱۰۰ تومان در هر لیتر در ابتدای دهه‌ی ۸۰، به ۴۰۰ و ۷۰۰ تومان در پایان این دهه رسید که همراه با سهمیه‌بندی این محصول و ارائه کارت سوخت برای سوخت‌گیری بود. این افزایش قیمت تا امروز قیمت بنزین را...

ادامه مطلب

نرخ بیکاری

راستی‌آزمایی سخنان معاون وزیر کار مبنی بر:کاهش نرخ بیکاری به پایین‌ترین سطح پس از انقلاب

راستی‌آزمایی سخنان معاون وزیر کار مبنی بر: کاهش نرخ بیکاری به پایین‌ترین سطح پس از انقلاب بهزاد احمدی‌نیا معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی با اشاره به اینکه در پاییز امسال علیرغم اینکه برخی از کسب و کارها به دلیل فصلی بودن تعطیل می‌شوند، اما نرخ بیکاری به ۷.۶ درصد کاهش یافته است، گفت: این نرخ نشان می‌دهد که در سال جاری بازار کار به سمت پویایی و رونق حرکت کرده است. برای راستی آزمایی این سخنان در جامعه‌ی به‌شدت فقیر شده‌ی ایران، باید دو جنبه اصلی از آن یعنی میزان جمعیت فعال و تعریف اشتغال را بررسی کرد. تعریف اشتغال در نظام اداری ایران یک تعریف بسیار ابتدایی و کلی‌ست. از نظر وزارت کار و مرکز آمار، هر نفر از جمعیت فعال جامعه (بالاتر از ۱۵ سال) که در هفته یک‌ساعت کار با دستمزد داشته، شاغل محسوب می‌شود. این تعریف چنان با مفهوم ذهنی اشتغال فاصله دارد که تقریبا...

ادامه مطلب

امید به زندگی

امید به اقتصاد، امید به زندگی ست

امید به اقتصاد، امید به زندگی‌ست بهزاد احمدی‌نیا این جمله‌ی معروف که «پول خوشبختی نمی‌آورد» را همه شنیده‌ایم و شاید سه دهه پیش با داده‌های آن روز می‌شد به این اصل باور داشت که پول و اقتصاد نمی‌تواند تضمین کننده‌ی بسیاری از مسائل در زندگی باشد. امروز هم هنوز بخش‌هایی از زندگی ما هستند که با پول قابل تصحیح یا بهتر شدن نیستند اما ثابت شده که تقریبا اغلب عرصه‌های زندگی با یک اقتصاد درست قابل اصلاح است. در مباحث اقتصاد کلان نیز تقریبا می‌توان به‌همین نتیجه درباره‌ی مکاتب مختلف اقتصادی رسید. برای اینکه نقش یک اقتصاد آزاد و شکوفا در امید به زندگی را دریابیم، ابتدا نیاز است که خود این مفهوم را بشناسیم. امید به زندگی یک مفهوم جامعه‌شناختی‌ست که با عوامل مختلفی گره خورده است. ساده‌ترین تعریف از این عبارت این است که در یک جامعه‌ی به‌خصوص، افراد جامعه چه چشم‌اندازی برای طول عمر دارند و میانگین عمر در افراد معمولی...

ادامه مطلب

بودجه

بودجه ۱۴۰۳: تورم و توهم

بودجه ۱۴۰۳: تورم و توهم بهزاد احمدی نیا لایحه بودجه سال آینده به مجلس رفته و دچار چالش‌های همیشگی در تصویب شده است اما نگاهی گذرا و حتی غیرتخصصی به این بودجه نشان می‌دهد برای سالی که در پیش روی ایران است باید نگرانی‌های جدی اعم از تورم و کسری بودجه داشت. به‌طور کلی بودجه در هر سیستمی حتی یک خرید روزانه‌ی معمولی شامل دو بخش اصلی‌ست: درآمدها و هزینه‌ها. بخش نخست خود به منابع درآمدی تقسیم می‌شود که نشان می‌دهد برای انجام امور پول موردنیاز باید از کجا تأمین شود، این تعریف بسیار ابتدایی و ساده‌انگارانه از این رو اینجا آورده شد که در پایان نوشتار به آن نیاز خواهیم داشت. منابع درآمدی مالیات معمولا رسم بر این است که بزرگترین منبع درآمدی دولت در جمهوری اسلامی نفت و فروش خارجی آن است اما در بودجه‌ی سال آینده این جایگاه به مالیات داده شده که تقریبا دو برابر درآمد نفتی درنظر گرفته شده است....

ادامه مطلب

تولید نفت

راستی آزمایی ادعای تولید ۵/۵ میلیون بشکه نفت

راستی آزمایی ادعای تولید ۵/۵ میلیون بشکه نفت بهزاد احمدی نیا سید مهدیا مطهری، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت گفت: قرار است شرکت ملی نفت ۵/۵ میلیون بشکه تولید نفت داشته باشد که ۹۰۰ هزار بشکه از محل ازدیاد برداشت خواهد بود اما باید توجه داشت که لازمه این موضوع فناوری است. میزان واقعیت این ادعا را با بررسی وضعیت تولید گاز که مهمترین عامل برای تولید نفت از میادین قدیمی‌ست می‌توان دریافت. در گام نخست، همان‌گونه گوینده نیز یادآور شده، رسیدن به این هدفگذاری فقط با دسترسی به تکنولوژی بسیار مدرن برای ایران امکان‌پذیر است و ظرفیت‌های فعلی چنین اقدامی را به‌کلی غیرممکن می‌کند. دولت رئیسی پیاپی از افزایش ۶۰درصدی تولید نفت به‌عنوان دستاورد خود یاد می‌کند در حالی که این میزان تولید پیش از دولت وی و در دولت روحانی نیز وجود داشت و به‌دلیل تحریم‌ها و برای جلوگیری از انباشت نفت و همچنین آسیب به چاه‌ها در اثر تولید بدون...

ادامه مطلب

حکمرانی

شکست توسعه‌ی حکمرانی در ایران

شکست توسعه‌ی حکمرانی در ایران کتاب: تقلا برای توسعه در ایران حکمرانی از آن مقوله‌هایی‌ست که سنجش آن نیازمند بررسی داده‌ها و عوامل پیچیده و گاه چالش‌برانگیز فلسفی-سیاسی-اقتصادی است. از همین‌رو بانک جهانی ملاک و معیارهایی را برای این سنجش تعیین کرده تا یک استاندارد جهانی برای ارزش‌گذاری در این زمینه وجود داشته باشد. این شش معیار عبارتند از: اثربخشی حکومت، ثبات سیاسی، کیفیت قوانین، کنترل فساد، حاکمیت قانون و مشروعیت. بررسی هر کدام از این متغیرها نیازمند داده‌هایی‌ست که گاهی به آسانی قابل ربط به نام متغیر نیستند اما با داشتن این داده می‌توان به میزان قابل قبولی از اعتماد به نتیجه‌ی بررسی رسید. گرچه درباره‌ی ایران این داده‌ها به‌صورت به‌روز در دسترس نیستند و اصولا کار پایش آنها در بسیاری موارد یا انجام نمی‌شود یا بنابر عامل‌های نادرست صورت می‌گیرد اما با استفاده از نمودها و نتایج آشکار آنها می‌توان جمع‌بندی‌ درستی از میزان توسعه حکمرانی در ایران به‌دست آورد. برای بررسی وضعیت...

ادامه مطلب

نفت و گاز

نفت و گاز و فرصت‌های پس از انقلاب

نفت و گاز و فرصت‌های پس از انقلاب بهزاد احمدی‌نیا تابستان داغ سال ۱۳۵۳ مصادف با ۱۹۷۴ میلادی ایران به یک رکورد در سطح جهانی دست یافت و آن تولید ۶/۰۶ میلیون بشکه نقت در روز بود. این عدد با پایان سال ۵۳ برای همیشه (تا امروز) پایان یافت اما اثرگذاری و بیم‌وامیدی که در صنعت نفت و گاز ایران باقی‌گذاشت هنوز هم بر تمامی سیاست‌ها و دستاوردها سایه افکنده است. بررسی فرصت‌ها و دستاوردها در هر زمینه‌ای نیازمند داشتن سابقه‌ و دانستن شرایط حاکم به دوران و بسیاری جزئیات و نکات فنی و دقیق است اما شاید بتوان درباره‌ی صنعت نفت و گاز ایران، این کار را با کمترین پیچیدگی و به‌زبان ساده انجام داد. برای این منظور، به‌سراغ کلیدی‌ترین عوامل و نتایج می‌رویم تا با کمترین پیچیدگی آماری بتوانیم به مقصود برسیم. ابتدا به آنچه انقلاب اسلامی از حکومت شاهنشاهی تحویل گرفت می‌پردازیم تا بدانیم فرصت‌هایی که پس از آن وجود داشت،...

ادامه مطلب

کشاورزی

شکست توسعه کشاورزی در جمهوری اسلامی

شکست توسعه کشاورزی در جمهوری اسلامی منبع: کتاب تقلا برای توسعه در ایران بحران‌ها در ایران بخشی جدانشدنی از مسائل روز هستند اما شاید میان این بحران‌ها، چالش آب از همه مهمتر و جدی‌تر باشد. بخش بزرگی از سرزمین ایران به‌صورت تاریخی بیابانی و با بارش کم بوده و امروز با جمعیت فعلی، بحران ناترازی عرضه و تقاضا در بخش آب نمودی جدی پیدا کرده است. در این بین بخش کشاورزی در رقابت با مصرف خانگی و صنعتی، به‌طور مستقیم با این بحران دست به گریبان است. در شرایطی که تقاضا برای آب روزافزون است، خشک شدن دریاچه‌ها و ناپدید شدن رودخانه‌ها یا به انتها رسیدن منابع دیگر آب همگی نشان از بحرانی جدی در کشور هستند؛ بحرانی که می‌تواند منجر به تنش‌های محلی و حتی منطقه‌ای شود. به‌طور حتم در این وضعیت، اولویت با ارائه‌ی آب آشامیدنی به بخش خانگی‌ست اما این تنها چالش بخش کشاورزی نیست. آب برای صنعت نیز نقشی...

ادامه مطلب

رضایت

چه کسی از زندگی در جمهوری اسلامی رضایت دارد؟!

چه کسی از زندگی در جمهوری اسلامی رضایت دارد؟! جامعه باز:    «بیش از ۹۰ درصد پرستاران از کارشان ناراضی‌اند» «برخی بیماران به دلیل کمبود پرستار جان خود را از دست می‌دهند» دبیرکل خانه پرستار- آبان ۱۴۰۲   «هرماه حدود ۲۰۰ پرستار از ایران مهاجرت می‌کنند» «آمارهای واقعی بسیار فراتر است» بهمن ۱۴۰۱    تا سال ۲۰۱۸ میلادی؛ چهار هزار پرستار و ۸ هزار پزشک و جراح ایرانی در آمریکا مشغول به کار بودند    نتایج یک نظرسنجی؛ اصلی‌ترین دلایل مهاجرن پرستاران از ایران: بی‌ثباتی اقتصادی و اجتماعی، فساد نهادینه شده و شیوه حکمرانی در جمهوری اسلامی 

ادامه مطلب