شاید قابل تصور نباشد که رویدادهای اجتماعی را با استفاده از ریاضیات محاسبه و پیش‌بینی کرد. این بخش از جامعه‌شناسی را دانش مدل‌سازی می‌نامند.

ریاضیات یک انقلاب موفق

ریاضیات یک انقلاب موفق چرا خاکستری‌ها انقلابی نمی‌شوند؟ بخش نخست ✍️مهدی شادمهر و دن برنهارد مقاله‌ی پیش‌رو، یک پژوهش دانشگاهی با استفاده از مدل‌های ریاضی برای برآورد وقوع انقلاب در پی یک شورش و احتمال موفقیت آن و همچنین عوامل موثر در پیروزی و شکست است. نتایج به‌دست آمده از این تحقیق که در دو بخش ترجمه و منتشر می‌شود، در برخی موارد شگفت‌انگیز و حتی تعجب‌آورند. برای بسیاری شاید قابل تصور نباشد که رویدادهای اجتماعی را بتوان با استفاده از ریاضیات محاسبه و پیش‌بینی کرد. این بخش از جامعه‌شناسی را دانش مدل‌سازی می‌نامند. در این روش هر داده‌ی اجتماعی مانند «میزان استفاده‌ی هر فرد از اینترنت» را با یک مقیاس ریاضی نام‌گذاری کرده و سپس با استفاده از فرمول‌های مرتبط ریاضی می‌توان تاثیر آن در یک رویداد مشخص را محاسبه کرد. در جامعه‌شناسی از این روش‌ها برای پژوهش درباره‌ی آنچه در جامعه جریان دارد و برآورد آنچه پیش‌رو است استفاده می‌شود. مانند هر دانشی...

ادامه مطلب

دست از گمان بدار، با مرگ نحس پنجه میفکن» این آغاز از شعر وارطان از احمد شاملو گویشی بسیار شاعرانه و خلاصه از واقعیت‌ها و اصول سیاسی و مبارزاتی است.

دست از گمان بدار

دست از گمان بدار درباره‌ی خودکشی سیاسی بهزاد احمدی‌نیا «دست از گمان بدار، با مرگ نحس پنجه میفکن» این آغاز از شعر وارطان از احمد شاملو گویشی بسیار شاعرانه و خلاصه از واقعیت‌ها و اصول سیاسی و مبارزاتی است. این شعر، مرثیه‌ای برای مرگ زیر شکنجه‌ی یکی از اعضای بسیار رده پایین حزب توده در سال ۱۳۳۳ شمسی سروده شده است. اشاره‌های گلایه‌گونه‌ی شاملو خطاب به دوستش وارطان در این شعر ناشی از آن است که مقاومت او در مقابل شکنجه‌ها غیرضروری بوده و اطلاعاتی که داشته پس از چند روز گذشتن از دستگیری‌اش کاملا سوخته بوده و می‌توانسته آنها را ارائه دهد. با این مقدمه، به خبری که در هفته‌های اخیر جامعه‌ی سیاسی ایران در اندوه فرو برد و پیامدها و خطرات و نتایج آن می‌پردازم. خبر خودکشی کیانوش سنجری، روزنامه‌نگار، فعال سیاسی و کنشگر اجتماعی، پاییز امسال را اندوه‌بارتر کرد. آنچه در این بین این اندوه را دو صد چندان می‌کند، پیام‌های...

ادامه مطلب

شهر استراتژیک حما که حکومت اسد از آن برای کنترل شمال غربی سوریه و حمله به مواضع مخالفان استفاده می‌کرد، به کنترل مخالفان درآمده است.

چرایی پیروزی و شکست انقلاب‌ها

حما پس از حلب، حمص پس از حما ✍️ساسان آقایی شهر استراتژیک حما بدون مقاومت قابل توجهی از سوی ارتش بشار اسد، به کنترل نیروهای تحریر شام و دیگر مخالفان درآمده است. شهری که حکومت اسد از آن برای کنترل شمال غربی سوریه و حمله به مواضع مخالفان استفاده می‌کرد. فیلم‌های منتشرشده، بیان‌گر حضور آن‌ها در بخش‌هایی از این شهر است و رسانه‌های رسمی حکومت اسد نیز خبر از تخلیه‌ی حما داده‌اند. گویا فرآیند این تخلیه به شکلی شتابان و بی‌برنامه بوده که جنگنده‌های نیروی هوایی اسد نیز در فرودگاه حما جا مانده‌اند یا جا گذاشته شده‌اند! این جنگنده‌ها، مهم‌ترین تکیه‌گاه رژیم از زمان آغاز انقلاب سوریه در ۲۰۱۱ و سپس چنگ داخلی خونین بودند و برتری هوایی کلیدی ارتش اسد بر مخالفان، سبب حفظ حکومت اسد شده بود. خروج یک به یک شهرهای مهم سوریه از کنترل اسد، به شکلی ساده‌سازی شده و ارتش اسد تا آن اندازه فاقد اراده در جنگیدن به...

ادامه مطلب

در این نوشتار که برگردانی از مقاله‌ای دانشگاهی درباره‌ی رهبری حرکت‌های اجتماعی است، به جایگاه و وظایف یک رهبر در جریان اعتراضات می‌پردازیم.

رهبر، فراتر از فرمانده 

رهبر، فراتر از فرمانده  جایگاه و وظایف رهبری یک جنبش چیست؟  نوشته: مارشال گنز و لیز مک‌کنا برگردان: بهزاد احمدی‌نیا در جامعه‌شناسی و به‌طور کلی در علوم انسانی استفاده از واژگان امری حیاتی‌ است. برخلاف تبلیغات و روزنامه‌نگاری زرد، واژگان در این عرصه بیانگر نقش‌ها، مسیرها و نتایجی‌اند که می‌توانند در سرنوشت یک یا چند ملت اثرگذار باشند. پیش از این درباره‌ی تفاوت‌های انواع اعتراضات اجتماعی از شورش، جنبش و انقلاب گرفته تا ارکان مختلف این رویدادها نوشته‌ایم. در این نوشتار که برگردانی از مقاله‌ای دانشگاهی درباره‌ی رهبری حرکت‌های اجتماعی است، به جایگاه و وظایف یک رهبر در جریان اعتراضات می‌پردازیم. این نوشتار نخستین‌بار در وب‌سایت «ایده‌هایی برای جنبش» منتشر شده و در آن مارشال گنز و لیز مک‌کنا به بررسی آنچه رهبری یک جنبش اجتماعی برعهده دارد می‌پردازند. مقاله با این رویکرد کلی همراه است که یک رهبر باید به معنی واقعی کلمه راهبری حرکت را برعهده داشته باشد و نباید فقط در نقش...

ادامه مطلب

درست بیست سال از زمستان سردی که قفقاز را برای همیشه تغییر داد می‌گذرد. انقلاب گرجستان، به عنوان «انقلاب رز» شناخته می‌شود.

بیستمین سالگرد انقلاب گل‌سرخ

بیستمین سالگرد انقلاب گل‌سرخ گرجستان چگونه از دیکتاتوری رها شد بهزاد احمدی‌نیا درست بیست سال از زمستان سردی که قفقاز را برای همیشه تغییر داد می‌گذرد. انقلاب گرجستان، که به عنوان «انقلاب رز» شناخته می‌شود، یکی از تاثیرگذارترین رویدادهای سیاسی در منطقه قفقاز و آسیای مرکزی بود. این انقلاب در نوامبر ۲۰۰۳ رخ داد و موجب تغییرات عمیقی در نظام سیاسی گرجستان شد. وقوع این انقلاب به دلایل مشخص و مهمی از جمله فساد گسترده، شرایط اقتصادی نابسامان، نبود دموکراسی واقعی و نقش کلیدی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازمی‌گردد. در این مقاله به بررسی دلایل وقوع انقلاب، انگیزه‌ها، سازوکارهای سازمان‌دهی، نقش رسانه‌های اجتماعی و دیجیتال، و در نهایت به نتایج بلندمدت آن می‌پردازیم. زمینه‌ها و مشوق‌ها انقلاب گرجستان تحت‌تاثیر عوامل گوناگونی به وقوع پیوست. یکی از مهم‌ترین دلایل، فساد گسترده و مزمن در دولت شواردنادزه بود. ادوارد شواردنادزه که از سال ۱۹۹۵ به‌عنوان رئیس‌جمهوری در رأس قدرت قرار داشت، با سیاست‌های ناکارآمد و فساد گسترده،...

ادامه مطلب

انقلاب‌های رنگی

انقلاب‌های رنگی از نظر تا عملیات براندازی رژیم‌های مدرن بهزاد احمدی‌نیا انقلاب‌های رنگی یا مخملی پدیده‌هایی به نسبت تازه در عرصه سیاسی‌‌اند که در آنها جنبش‌های بزرگ مردمی بدون خشونت به تغییرات عمده‌ای در رژیم‌های سیاسی منجر می‌شوند. این انقلاب‌ها عمدتاً در کشورهای پسا شوروی و اروپای شرقی رخ داده‌اند و به دلیل استفاده از رنگ‌ها یا گل‌های خاص به‌عنوان نماد، به‌این‌نام شناخته شده‌اند. اصطلاح «انقلاب رنگی» اغلب تصاویری از اعتراضات مسالمت‌آمیز و تحولات انتخاباتی را تداعی می‌کند، اما فرآیند پشت این انقلاب‌ها پیچیده است و شامل عوامل داخلی و بین‌المللی می‌شود. مفهوم انقلاب‌های رنگی در هسته خود، انقلاب‌های رنگی با هدف براندازی رژیم‌های سیاسی از مسیر ابزارهای غیر خشونت‌آمیز و جایگزینی آنها با حکومت‌های منتخب دموکراتیک به وجود می‌آیند. این جنبش‌ها با انقلاب‌های سنتی متفاوت هستند، زیرا به شدت بر فعالیت‌های مردمی، سیاست‌های انتخاباتی و انتشار گسترده اطلاعات متکی هستند تا سیستم‌های سیاسی تثبیت‌شده را به چالش بکشند. برخلاف انقلاب‌های مسلحانه، انقلاب‌های رنگی مشروعیت خود...

ادامه مطلب

کره‌جنوبی، کشوری که پس از جنگ جهانی دوم و پس از دوپاره‌شدن کشور کره به‌وجود آمد، اکنون در رده‌ی چهاردهم رتبه‌بندی اقتصاد جهان ایستاده است.

تداوم، همراهی، پیروزی

تداوم، همراهی، پیروزی نگاهی به پنج دهه جنبش دانشجویی در کره‌جنوبی بهزاد احمدی‌نیا کره‌جنوبی، کشوری که پس از جنگ جهانی دوم و پس از دوپاره‌شدن کشور کره به‌وجود آمد، اکنون در رده‌ی چهاردهم رتبه‌بندی اقتصاد جهان ایستاده است. این رده‌بندی نشان می‌دهد که حتی عربستان سعودی و اسپانیا نیز پایین‌تر از این کشور هستند. دستاوردهای اقتصادی این کشور در واقع از سال ۱۹۶۱ (۱۳۳۹) آغاز شد. این تاریخ با آغاز صنعتی شدن اقتصاد در ایران همزمان است اما پیشرفت این کشور در این حوزه تا سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷) آرام و غیرقابل مقایسه با ایران بود. در بحبوحه‌ی انقلاب اسلامی در ایران، کره‌جنوبی درگیر یک حکومت دیکتاتوری نظامی و درگیری‌های دانشجویان و کارگران با این حکومت بود. پس از پیروزی جنبش اجتماعی در کره‌جنوبی که تا سال ۱۹۸۹ به‌طول انجامید، اقتصاد و دموکراسی در این کشور فرسنگ‌ها پیش‌تر از ایران و در رده‌ی کشورهای جهان اول قرار گرفته بود. در این نوشته به نقش و...

ادامه مطلب

امروزه روز ۱۴ جولای (امسال ۲۴ تیرماه) هرسال به‌عنوان روز آغاز انقلاب فرانسه در این کشور تعطیل است و با نام روز «باستیل» گرامی داشته می‌شود.

گردنِ زندان‌بان، بهای انقلاب شد

گردنِ زندان‌بان، بهای انقلاب شد ✍️بهزاد احمدی‌نیا در سال‌های ۱۷۷۵۰ تا ۱۷۷۰ میلادی فرانسه هم شاهد رشد فیلسوفان و جامعه‌شناسانی مانند روسو، مونتسکیو و ولتر بود و هم فقر و بی‌عدالتی گسترده جامعه را به خشم آورده بود. فرانسه به‌دنبال دخالت در جنگ‌های استقلال آمریکا هزینه‌های سنگینی پرداخته بود و هزینه‌های جاری سلطنت و دولت کمر طبقات متوسط و پایین را خم کرده بود. در این دوران آموزه‌هایی که از سوی روشنفکران و فیلسوفانی مانند مونتسکیو، تشریح کننده‌ی نظریه‌ی تفکیک قوا، ژان ژاک روسو، ارائه دهنده‌ی نظریه‌ی حقوق بشر و ولتر که از جسورترین نظریه‌پردازان لائیسیته و آزادی دین و جدایی دین از سیاست محسوب می‌شود و طعم زندان باستیل را به جرم سیاسی چشیده بود، جامعه‌ی فرانسه را به‌تدریج به آگاهی لازم رساند. آنگاه که آگاهی در جامعه‌ی رنج دیده گسترش یافت، کمبودها و فشارها بیشتر نمایان شدند. فشارهای مالی جنگ، هزینه‌های سرسام‌آور سلطنت و سال‌های بد کشاورزی در دهه‌ی ۱۷۸۰ همگی دست به...

ادامه مطلب

رهبر مخالفان جمهوری اسلامی در سخنرانی اخیر خود در تورنتو بر لزوم سازماندهی و تشکیل سازمان‌های محلی توسط جامعه مهاجر ایرانی تاکید کرد.

سازماندهی چیست؟

سازماندهی چیست؟ رهبر مخالفان جمهوری اسلامی در سخنرانی اخیر خود در تورنتو بر لزوم تشکیل سازمان‌های محلی توسط جامعه مهاجر ایرانی تاکید کرد. اما سازماندهی چیست و چگونه می توان سازمان تشکیل داد؟ سازماندهی فرآیند تنظیم و هماهنگ کردن فعالیت‌ها و منابع به منظور دستیابی به اهداف مشخص است. این فرآیند شامل تعیین وظایف، تخصیص منابع، و ایجاد ساختارهای سازمانی است که به عملکرد بهینه و کارآمد سازمان کمک می‌کنند. برای نمونه اهداف یک سازمان لابیگری و اهداف یک سازمان حقوق بشری یکسان نیست. اهداف یک سازمان لابیگری می‌تواند به این شرخ باشد: تأثیرگذاری بر سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های دولتی افزایش آگاهی عمومی و آموزشی ایجاد و تقویت روابط با تصمیم‌گیران تأمین منابع مالی و پشتیبانی و اهداف یک سازمان حقوق بشری می تواند به این شرخ باشد: حفاظت از حقوق بشر ترویج آگاهی و آموزش حقوق بشر تحقیق و مستندسازی نقض حقوق بشر افزایش توانمندی جامعه مدنی پس نخستین گام در ایجاد سازمان، یافتن هدف یا اهدافی است که می‌خواهیم آن‌ها را تحقق بخشیم. پس از...

ادامه مطلب

جنبش‌هایی که از شورش‌های سازمان‌یافته استفاده می‌کنند، آگاهانه از تاکتیک‌های پیشرفته برای دستیابی به اهداف فوری خود بهره می‌گیرند.

نبرد در خیابان (بخش دوم)

نبرد در خیابان: چگونه شورش‌ها سازمان می‌یابند و آینده را تغییر می‌دهند (بخش دوم) منبع: اورشلیم پست برگردان: بهزاد احمدی‌نیا   تاکتیک‌های شورش سازمان یافته جنبش‌هایی که از شورش‌های سازمان‌یافته استفاده می‌کنند، آگاهانه از تاکتیک‌های پیشرفته برای دستیابی به اهداف فوری خود بهره می‌گیرند. این دانش تاکتیکی با دفترچه‌های راهنما و به‌اشتراک گذاشتن بهترین تحقیقات و تمرینات آغاز می‌شود. دیدن و به اشتراک‌گذاری ویدئو‌هایی درباره اینکه چطور با گاز اشک‌آور مقابله کنیم از نمونه‌های بارز این روش است. این ویدئو‌ها در جریان شورش‌های خیابانی بارها توسط سازمان‌دهندگان اشتراک‌گذاری و دست به‌دست می‌شوند. یکی دیگر از موارد مهم، آرایش نیروهاست. اینکه با چه آرایشی وارد میدان شویم تا آسیب‌پذیری کمتری در مقابل پلیس و نیروهای لباس‌شخصی داشته باشیم و در مقابل حمله‌ی آنها بتوانیم دفاع کنیم. نِادپرستان سفیدپوست در آمریکا از شبکه‌های اجتماعی و اینترنت برای انتشار گسترده‌ی اموزش‌ها استفاده می‌کنند. در جریان اشغال کنگره‌ی آمریکا، فعالان جدولی با کتابچه‌های راهنما داشتند که شامل توضیحاتی بود، به عنوان مثال: «نحوه تسخیر...

ادامه مطلب